Gdy sytuacja na rynku jest niepewna, metale szlachetne z reguły drożeją, inaczej niż krypto. Czy można jakoś pogodzić je ze sobą? Owszem, możesz kupić kryptowaluty wspierane złotem i srebrem. Pamiętaj tylko, że PAXG czy XAUT to nie to samo, co woreczek złotych monet zakopany w ogródku.
Złoto i srebro na blockchain – co musisz wiedzieć
Tokenizowane złoto czy srebro to narzędzie dywersyfikacji Twojego portfela krypto. To istotna różnica – narzędzie i szansa na zysk, nie twarde zabezpieczenie przed krachem stulecia. W tej roli fizyczne metale, które możesz zamknąć w sejfie czy ukryć w piwnicy są absolutnie nie do pobicia.
Jeśli posiadasz złote monety, nie interesują Cię dalsze losy Mennicy Skarbowej czy dowolnej innej firmy. Jeśli jesteś właścicielem tokenów XAUT, PAXG czy KAU, pośrednio jesteś narażony na ryzyko upadku ich emitentów. To nie jest prawdopodobny scenariusz, ale jak najbardziej możliwy.
Token to tylko umowa między Tobą a jego emitentem. Umowa obiecująca, że gdzieś w sejfie pod Londynem czy Zurychem leży fizyczne zabezpieczenie. Ale co się stanie, jeśli emitent zbankrutuje? Regulator zamrozi jego majątek? Albo państwo, będąc pod ścianą, go skonfiskuje?
OK, zakładam, że rozumiesz to ryzyko i akceptujesz je. Jeśli tak – jak wygląda sytuacja?
Wybieramy tokenizowane złoto: PAXG, XAUT czy KAU?
Tokenizowane złoto nie jest w gruncie rzeczy ani prawdziwym złotem, ani zwykłą kryptowalutą. Takim tokenom najbliżej do stablecoinów – wirtualnych monet, powiązanych ze ściśle określonym równoważnikiem wartości. Tyle, że w przypadku USDT czy USDC będzie to 1 dolar, a w przypadku PAXG czy XAUT – 1 uncja kruszcu (1 KAU to z kolei 1 gram). Co zatem wybrać?
PAXG (Pax Gold) – regulacje przede wszystkim
Token PAXG jest emitowany przez Paxos Trust Company, firmę licencjonowaną przez New York State Department of Financial Services (NYDFS). To duży plus, oznaczający pełną kontrolę. Paxos co miesiąc publikuje atestacje KPMG, potwierdzające pokrycie 1:1. Za każdym istniejącym PAXG stoi 1 uncja fizycznego złota, przechowywanego w skarbcach w Londynie.
Mimo to Paxos miewa problemy. W sierpniu 2025 roku NYDFS nałożyła na niego grzywnę 48,5 miliona dolarów z powodu słabego monitorowania podejrzanych transakcji. Paradoksalnie wzmacnia to wiarygodność – nadzór działa, a firma poprawiła procedury.
Opłaty są do zniesienia: 0,02 PAXG za wybicie tokena plus opłata za gaz na Ethereum, zależna od obciążenia sieci. Możliwa jest wymiana tokenów na fizyczne złoto, jednak minimalna wymagana ilość to 430 PAXG (430 uncji, standardowa sztaba LBMA).
XAUT (Tether Gold) – największa płynność
XAUT to moneta Tethera, giganta znanego z emisji USDT. Ma kapitalizację większą niż PAXG, a zasoby złota wspierające XAUT przekroczyły już 16 ton (do tego Tether ma także sto kilkadziesiąt ton, stanowiących rezerwy całego ekosystemu).
Pewność i zaufanie? Tutaj sprawa się komplikuje. Tether publikuje atestacje, są one jednak wykonywane przez mniej znane organizacje jak BDO Italia czy TG Commodities. Także kontrowersje wokół USDT sprawiają, że część inwestorów preferuje PAXG.
Trzeba jednak przyznać: XAUT działa bez poważnych incydentów i faktycznie kupuje złoto, co da się sprawdzić niezależnie.
Opłaty to 0,25% za minting plus koszty gazu. XAUT funkcjonuje na Ethereum i Tron, gdzie koszty transakcji są symboliczne. Zamiana XAUT na fizyczny metal teoretycznie jest możliwa, w praktyce warunki są bardzo trudne do spełnienia.
KAU (Kinesis Gold) – zyskowna alternatywa
KAU to projekt mało znany w Polsce. Stoi za nim Kinesis Money, firma będąca w sumie szybko rozwijającym się startupem.
Najciekawsza cecha KAU to wbudowana dywidenda – posiadacze tokena otrzymują dochód pasywny. Przeznaczonych jest na niego 15% opłat transakcyjnych, ponoszonych przez użytkowników. W praktyce przekłada się to na 1-3% zwrotu rocznie.
Audyty są co pół roku, znacznie rzadziej niż w przypadku PAXG i XAUT. Kinesis przechowuje rezerwy na Allocated Bullion Exchange (ABX) – to niewielki, mniej znany operator.
Również w innym aspekcie, KAU to zupełnie inna liga niż PAXG i XAUT. Jego rezerwy warte są setki milionów a nie miliardy, zaś dzienna płynność to niewielki ułamek wolumenu konkurentów. Co gorsza – notowany jest tylko na macierzystym rynku Kinesis Money oraz Bitmart.
| PAXG | XAUT | KAU | |
| Emitent | Paxos Trust Co. (NYDFS) | Tether (TG Commodities) | Kinesis Money |
| Główna sieć | Ethereum | Ethereum + Tron | Własna |
| Jednostka | 1 uncja | 1 uncja | 1 gram |
| Audyty | Miesięczne (KPMG/Withum) | Ad-hoc (BDO/TG) | Pół-roczne |
| Ryzyko | Niskie | Średnie | Wysokie |
| Płynność 24h | ~1 Miliard $ | ~1 Miliard $ | ~1 milion $ |
| Zysk (APY) | brak | brak | 1–3% rocznie |
| Dostępność | większość znanych giełd ale w UE oferują go przeważnie DEXy | większość znanych giełd ale w UE oferują go przeważnie DEXy | tylko Kinesis i BitMart |
O ile PAXG wydaje się najmocniejszym kandydatem, a XAUT budzi tylko względne zaufanie, KAU to po prostu los na loterię. Jeśli będziesz miał szczęście, wyciągniesz swój wkład z zyskiem, jeśli nie – możesz stracić 100%. To samo tyczy mniejszych monet jak XAUM, XAUTO czy KINKA.
Srebro na blockchainie – czysta teoria
Jak widać, w przypadku tokenizowanego złota nie mamy zbyt wielu możliwości wyboru. W przypadku srebra jest jeszcze gorzej. Brakuje tu solidnych liderów, jakimi byli PAXG i w mniejszym stopniu XAUT.
KAG (Kinesis Silver) – władca pustkowi
W krainie ślepców jednooki jest królem, mówi stare przysłowie. Sytuacja ta pasuje do Kinesis Silver – choć fundamentalnie słaby, na tle reszty rynku błyszczy jak srebro. 😉
KAG to bliźniak KAU, emitowany przez to samo Kinesis Money. Wartość 1 KAG odpowiada 1 gramowi czystego srebra.
Kinesis Silver ma te same cechy co KAU: oferuje dywidendę z 15% opłat transakcyjnych oraz audyty co pół roku. Problemy też są podobne – płynność jest niewielka, a token notowany wyłącznie na macierzystej platformie Kinesis Money i Bitmart.
Bezpieczeństwo nie jest silnym punktem: mało znany kustosz (ABX) oraz brak audytów od renomowanych firm nie wzmacniają zaufania.
Zasady opodatkowania zysku ze sprzedaży złotych i srebrnych tokenów są takie same jak dla innych kryptowalut – 19% dochodu przy wymianie krypto-fiat.
iShares Silver Trust (SLVON) – junior z ambicjami
Zupełnie innym projektem jest iShares Silver Trust. Stoi za nim BlackRock, co w sumie już niemal wystarcza za rekomendację. SLVON to tokenizowana wersja iShares Silver Trust (SLV), jednego z najpopularniejszych ETF-ów na srebro na rynku tradycyjnym. Brzmi to rewelacyjnie, dlaczego zatem SLVON nie wygrywa już na starcie?
Cóż, to jeszcze bardzo młody produkt o niewielkiej kapitalizacji. Notowany jest od jesieni 2025, więc wciąż buduje swoją rozpoznawalność jako projekt. Także dostępność, choć znacznie lepsza niż KAG, ogranicza się do Ondo, Uniswap i kilku mniej znanych giełd. Plusem są natomiast kwartalne raporty, potwierdzające wysokość rezerw.
Zbyt ryzykowne: SLVR i GRAMS
Pozostałe opcje na rynku są zdecydowanie poniżej akceptowalnego progu bezpieczeństwa.
SLVR (Silver rStock) to token emitowany przez mało znaną firmę, pozycjonującą się jako platforma tokenów surowcowych. Jego wartość odpowiada uncji srebra. Token na Solanie, powstały w styczniu 2026, kapitalizacja kilkaset tysięcy dolarów, a dzienna płynność kilkadziesiąt. Diagnoza jest oczywista: trzymaj się od tego z daleka.
GRAMS (Gram Silver) to turecki projekt, który oferuje tokenizowane srebro w gramach. Teoretycznie powinno to przyciągać mniejszych inwestorów. W praktyce płynność jest niewiele większa niż SLVR, a wielkość kapitalizacji nieznana. Samo to zniechęca do rozważania go jako inwestycji. Zwłaszcza, że jedyna wspierająca giełda to niezbyt popularna Bitlo.
Nie ma obecnie dobrej metody na zakup tokenizowanego srebra. Najlepsze papiery ma tu SLVON, choć wciąż jest to projekt bardzo młody.
Analiza wsteczna: złoto na blockchainie vs BTC
PAXG działa od roku 2019, co daje już trochę danych historycznych. Sprawdźmy, jak inwestycja w cyfrowe złoto wypada na tle Bitcoina i czy potrafiłaby poprawić balans naszego portfela.
Założenie: 1 stycznia 2020 mamy 1000 dolarów, które:
- inwestujemy 100% w BTC
- inwestujemy 100% w PAXG
- lokujemy po 50% w BTC i PAXG
- analogicznie, ale dokonujemy cyklicznej sprzedaży 20 % aktywa, które wzrosło o 20% (realizacja zysków + reinwestycja w tańsze)
A oto wyniki:
| Strategia | Wartość końcowa | Zysk w % 2020-26 | Maks. strata | Transakcje |
| Tylko BTC | 10 512 $ | 951% | -76.7% | 0 |
| Podział 50/50 | 6 872 $ | 587% | -68.9% | 0 |
| 50/50 z 20% rebalansem | 5 975 $ | 497% | -27.6% | 19 |
| Tylko PAXG | 3 232 $ | 223% | -22.8% | 0 |
Największy zysk przyniósłby zakup Bitcoina, niestety narażając nas również na największe obsunięcie kapitału (-76%). Sam PAXG wygenerował zyski znacząco mniejsze, za to tymczasowe straty również wyraźnie zmalały (-22%).
Klucz do sukcesu to podział kapitału 50/50 i systematyczna reinwestycja zysków z rosnącego szybciej aktywa w te stosunkowo tańsze. Zysk jest wyraźnie mniejszy, ale utrata wartości w najgorszym momencie bessy znikoma – ledwie 27%.
Szczegółowo zalety, wady i opłacalność inwestycji w złoto i BTC analizowaliśmy wcześniej.
Symulacja opiera się o prawdziwe dane, nie ma jednak gwarancji, że ceny zachowają się podobnie w przyszłości. Analiza wsteczna zawsze jest skuteczna. 😉
Jak kupić PAXG i XAUT?
No dobrze, uznajmy że warto zainwestować. Jak w Polsce można kupić złote tokeny? Na wiele sposobów, np.:
XAUT – na Uniswap
Uruchamiamy aplikację, podłączamy nasz portfel kryptowalut, wybieramy parę np. USDT/XAUT, podajemy ilość tokenów i klikamy Swap. Za chwilę w portfelu mamy XAUT zamiast USDT, bez żadnych formalności i wykonywania KYC.
PAXG – na Binance
Ponieważ giełda stara się o licencję CASP, a UE na PAXG patrzy krytycznie, nie znajdziemy go na rynku Spot. Możemy za to użyć banalnie wygodnej opcji Convert.
Ustawiamy token, którym zapłacimy (np. USDC), podajemy kwotę i klikamy. Za moment mamy na koncie odpowiednią kwotę PAXG, które możemy od razu przesłać na własny portfel.
Podane metody są tylko przykładowe, tokeny możemy wciąż kupić na niektórych giełdach (np. Kucoin), choć ich dostępność szybko spada z powodu MiCA.
Teraz wiesz już, jakie cechy mają tokenizowane złoto i srebro oraz jak je kupić. Są może mniej bezpieczne niż fizyczne metale w sejfie, jednak zdecydowanie łatwiejsze w obrocie. A jeśli umiejętnie połączymy je z inwestycją w BTC, możemy stworzyć naprawdę ciekawy wehikuł inwestycyjny.
Tokenizowane złoto i srebro – FAQ
Czym jest tokenizowane złoto?
Jest to token reprezentujący fizyczne złoto przechowywane w skarbcach. Wycena tokena jest ściśle powiązana z ceną metalu na światowych giełdach.
Jak kupić PAXG w Polsce?
W erze rozporządzenia MiCA jest z tym pewien problem. Część giełd z licencją CASP go nie oferuje. Aktualnie kupisz go na wybranych giełdach jak Kucoin czy Kraken, na Binance tylko poprzez opcję Convert (nie dostępny na rynku Spot). Oraz na wielu DEX.
PAXG czy XAUT – który wybrać?
XAUT jest bardziej znany i ma większą kapitalizację, za to PAXG może pochwalić się nadzorem NYDFS oraz comiesięcznymi audytami KPMG. Ja wybrałbym PAXG.
Czy tokenizowane złoto jest bezpieczne?
Nie do końca. Nawet zakładając uczciwość emitenta, jest to tylko umowa, nie kawałek metalu zamknięty w Twoim sejfie. Wstrząsy polityczne lub ekonomiczne mogą podkopać wartość tokena.
Czy mogę wymienić tokeny na fizyczne złoto?
Teoretycznie tak, w praktyce nie – chyba że masz 430 tokenów PAXG.
Wybrać tokenizowane złoto czy ETF na GPW?
Oba mają swoje wady i zalety. Tokenami handlujesz samodzielnie, bez konta maklerskiego, 24/7. ETFy są regulowane i często bezpieczniejsze, ale wymagają założenia konta, ponoszenia wyższych opłat i handlu w godzinach urzędowania.
Czy kupno PAXG i XAUT jest legalne w Polsce?
Tak. Możesz je legalnie kupić, posiadać i sprzedać. Problem może być jedynie z dostępnością na regulowanych giełdach.
Dodaj komentarz
Wszystkie komentarze są moderowane przed publikacją.