Portfele MPC: krypto wallet bez frazy seed. Który wybrać?

Najgorszym co może spotkać użytkownika kryptowalut jest włamanie na jego konto i kradzież wszystkich środków. Jeśli udostępnimy hakerowi klucz prywatny lub zgubimy frazę seed – już po nas. Portfele MPC oferują rozwiązanie tego problemu. Zobaczmy jak to działa i czy naprawdę są one bezpieczne.

Portfele MPC a kryptowaluty

Multi-Party Computation (MPC) to technika, pozwalająca wielu stronom wspólnie wykonywać obliczenia bez ujawniania swoich danych. W kontekście krypto MPC pozwala na bezpieczny dostęp do Twojego portfela kryptowalut, zmniejszając niebezpieczeństwo utraty krytycznych danych.

Zamiast użyć pojedynczego klucza prywatnego, który może zostać skradziony lub utracony, portfel MPC dzieli go na fragmenty, przechowywane oddzielnie. Proces używa różnych protokołów, np. takich jak Shamir Secret Sharing. Klucz jest matematycznie rozdzielany, a do podpisania transakcji wymagana jest współpraca określonej liczby udziałów (np. 2 z 3).

Żaden pojedynczy udział nie ujawnia pełnej informacji o kluczu, a jego pełne odtworzenie nigdy nie następuje – obliczenia odbywają się w sposób rozproszony. Dzięki temu MPC minimalizuje ryzyko np. kradzieży klucza wskutek przejęcia urządzenia.

Portfele MPC rewolucjonizują kwestie bezpieczeństwa, wymagają jednak większej mocy obliczeniowej niż rozwiązania tradycyjne.

Jak portfel MPC różni się od tradycyjnych?

Używanie gorącego portfela kryptowalut zawsze generuje pewne ryzyko. Klucz prywatny jest zaszyty w urządzeniu lub przeglądarce. Jeśli w tradycyjnym portfelu hakerowi uda się złamać hasło lub obejść biometrię – game over. W przypadku MPC haker musiałby jednocześnie przejąć twój telefon i serwer dostawcy. Lub go oszukać – co może być jeszcze trudniejsze.

MPC zmienia zatem zasady gry. Gubimy telefon? Nie ma problemu, nikt nie skorzysta z naszych środków. A odzyskanie dostępu nie wymaga przepisania 12 słów, tylko weryfikacji tożsamości.

Portfele MPC dają też lepszą elastyczność: pozwalają na dynamiczne zarządzanie dostępem (np. zmianę progów autoryzacji) bez zmiany klucza. Rozwiązania profesjonalne jak Fireblocks dodają jeszcze więcej warstw ochrony, jak integrację z HSM (Hardware Security Module) czy SGX. O takim poziomie zabezpieczeń zwykli użytkownicy mogą tylko pomarzyć.

Mechanizm dzielenia sekretów

W MPC klucz prywatny nie jest pojedynczym plikiem na dysku, tylko zestawem danych, rozproszonych między różnymi lokalizacjami.

Inwestuj z brokerem XTB w ponad 10 700 instrumentów! Akcje i ETF bez prowizji (do miesięcznego obrotu 100 000 EUR), CFD na kryptowaluty, waluty, surowce, konto IKE, ponad 200 godzin kursów i wiele innych!

Możemy porównać to z mapą skarbu podzieloną na części. Każdy fragment pokazuje tylko kawałek obrazu, potrzebujemy więc określonej liczby, by zobaczyć całość. W schemacie 2-z-3 potrzebujemy np. dwóch z trzech fragmentów. Jeden fragment u Ciebie, jeden na serwerze, jeden składowany jako backup.

Popularny portfel Zengo stosuje prostszy model 2-z-2, dodaje jednak dodatkowe mechanizmy weryfikacji – analizę behawioralną, biometrię, limity transakcji. W innym projekcie, Curv (PayPal), udziały są dynamicznie odświeżane. Fireblocks dla korporacji używa jeszcze bardziej złożonych schematów.

Najważniejszy jest fakt, że obliczenia odbywają się bez odtwarzania pełnego klucza. Twoje urządzenie i serwer “rozmawiają” ze sobą kryptograficznie, generując podpis transakcji bez ujawniania posiadanych fragmentów.

Dzielenie klucza i schematy progowe

Schematy progowe (threshold schemes) to serce MPC. W systemie t-z-n mamy n fragmentów, z których t jest potrzebnych do działania. Zengo działa w trybie 2-z-2. Fireblocks dla banków może obsługiwać nawet nawet 5-z-7.

Fragmenty przechowywane są w różnych miejscach:

• na Twoim urządzeniu (najlepiej jeśli zabezpieczonym biometrią)
• na serwerze dostawcy (chronione rozwiązaniami HSM lub SGX)
• w dodatkowych lokalizacjach (chmura, backup)

Freedom24. Dostęp do 1 mln instrumentów na 15 światowych giełdach. Wpłaty w PLN, bezpłatne przewalutowania. Konto otworzysz w 10 minut. Dodatkowo otrzymasz do 20 darmowych akcji dzięki kodom promocyjnym WELCOME.

MPC wykonuje obliczenia, generując podpis transakcji bez ujawniania klucza.

Porównanie bezpieczeństwa: portfele MPC vs inne

Portfele MPC, mobilny MetaMask, portfele biometryczne, multisig czy sprzętowe różnią się podejściem do bezpieczeństwa, każde z własnymi zaletami i słabościami:

1. MPC: klucz jest podzielony na udziały. Podpis wymaga współpracy węzłów, eliminując pojedynczy punkt awarii. Przełamanie biometrii lub przejęcie urządzenia nie wystarczy, bo serwer stosuje dodatkowe weryfikacje (np. analiza behawioralna). Słabością jest zależność od serwera dostawcy.
2. Mobilny MetaMask: klucz prywatny przechowywany na urządzeniu, zabezpieczony hasłem. Portfel łatwy w użyciu, ale wrażliwy na kradzież urządzenia i złośliwe oprogramowanie (keyloggery). Brak rozproszenia klucza.
3. Portfele biometryczne: klucz przechowywany na urządzeniu, chroniony odciskiem palca lub Face ID. Wygodny, ale przełamanie biometrii (np. zhakowanie sensora) daje pełny dostęp. Brak rozproszenia klucza.
4. Multisig: wymaga kilku kluczy (np. 2-z-3) do podpisania transakcji, co rozprasza ryzyko. Klucze są pełne, nie podzielone, więc kradzież wystarczającej ich liczby daje dostęp. Zarządzanie portfelami multisig jest bardziej złożone niż MPC.
5. Portfele sprzętowe (np. Ledger): klucz przechowywany offline w bezpiecznym chipie (Secure Element). Bardzo odporne na ataki zdalne, mogą zostać skradzione lub zgubione. Mniej wygodne w użyciu od portfeli MPC, za to bezpieczne.

Portfel MPC wygrywa, jeśli chodzi o minimalizację ryzyka połączoną z zachowaniem wygody. Portfele sprzętowe są najbezpieczniejsze, ale mniej praktyczne. MetaMask jest wygodny, ale bardziej ryzykowny.

Możliwe wektory ataków na portfel MPC

Te portfele są zaprojektowane z myślą o bezpieczeństwie, ale nie są niezniszczalne. Metody ataków obejmują:

1. Przełamanie uwierzytelniania użytkownika: hakerzy mogą próbować złamać biometrię lub hasło na urządzeniu użytkownika, by uzyskać dostęp do jednego udziału klucza. W MPC jednak pojedynczy udział nie wystarcza – serwer wymaga dodatkowej weryfikacji (np. analiza behawioralna, klucze zapasowe).
2. Atak na serwer dostawcy: zhakowanie serwera MPC mogłoby ujawnić jego udział klucza. Serwery te są jednak chronione zaawansowanymi technologiami, jak HSM lub Intel SGX, co czyni atak bardzo kosztownym.
3. Atak na komunikację między węzłami: hakerzy mogą próbować przechwycić wymieniane dane w czasie transmisji. Protokół MPC, np. oparty na ECDSA, szyfruje te dane, minimalizując ryzyko wycieku.
4. Socjotechnika: phishing może pozwolić hakerowi zdobyć kody i udawać użytkownika. MPC przeciwdziała temu przez dodatkowe weryfikacje i np. limity transakcji, choć profesjonalnie przygotowany atak może się udać.
5. Złośliwe oprogramowanie: malware na urządzeniu użytkownika może próbować manipulować transakcjami. Brak pełnego klucza na urządzeniu ogranicza jednak możliwości hakera, a serwery MPC z reguły wykrywają nietypowe wzorce.

Co powstrzymuje hakera nawet po przejęciu urządzenia?

To koszmar użytkownika krypto: haker przejmuje telefon, łamie Face ID, zna wszystkie kody PIN i hasła. Teraz może podszywać się pod Ciebie, działając jak prawowity użytkownik.

W tradycyjnym portfelu krypto to koniec gry – klucz prywatny w rękach atakującego oznacza pełny dostęp do Twoich środków. Jak sytuacja wygląda w przypadku portfela MPC?

Tutaj to dopiero początek drogi. Wysłanie transakcji wymaga jej akceptacji przez serwer dostawcy. Ten jej nie potwierdzi, dopóki nie zweryfikuje tożsamości użytkownika lub integralności transakcji.

Serwer dostawcy analizuje więc:

• wzorce behawioralne – czy to normalna aktywność dla tego użytkownika?
• lokalizację – dlaczego transakcję zlecono z Korei, gdy użytkownik mieszka w Polsce?
• timing – czemu o 3 w nocy użytkownik próbuje wysłać całe saldo?
• adresy docelowe – czy to znany wcześniej adres, czy też podejrzana giełda?

Pssst! Na giełdzie kryptowalut Binance możesz otworzyć teraz konto z dożywotnim 20% rabatem prowizje i premią do 600 USD!

Nietypowa aktywność może w tej sytuacji wymagać dodatkowej weryfikacji.

Niektóre platformy, jak Fireblocks, wymagają zgody wielu osób na transakcję. W Zengo uwierzytelnianie, np. kodem e-mail, jest wymagane przy odzyskiwaniu portfela lub przy nietypowych poleceniach. Firma stosuje też limity transakcji.

Z kolei Curv stosuje dynamiczne odświeżanie udziałów – stary staje się bezużyteczny, bo nie pasuje do nowego zestawu. Minimalizuje to ryzyko długo przygotowywanego ataku.

Podsumowując – haker musiałby oprócz przejęcia urządzenia ominąć mechanizmy zabezpieczające. Wymagałoby to przejęcia wielu kanałów uwierzytelniania jednocześnie

Przypadki awarii i lekcje na przyszłość

Mimo wszelkich zabezpieczeń zdarzały się jednak incydenty, które ujawniły słabości rozwiązań MPC i dostarczyły cennych lekcji. W 2021 roku Fireblocks zgłosił potencjalną podatność mogącą doprowadzić do utraty kluczy. Problem został szybko załatany, ale pokazał zależność od technologii sprzętowych.

Inny przypadek dotyczył portfela Zengo, gdzie w 2020 roku użytkownicy zgłosili opóźnienia w transakcjach z powodu przeciążenia serwerów. Nie był to atak, ale ujawniono ograniczenia MPC przy przetwarzaniu dużej liczby równoczesnych operacji.

Niewłaściwa konfiguracja schematu progowego w ekosystemie Curv doprowadziła do tymczasowej niedostępności środków. Problem rozwiązano przez aktualizację protokołu, ale pewien niesmak pozostał.

Jak zatem widać, choć MPC jest relatywnie bezpieczne, nie jest całkowicie wolne od ryzyka.

Ograniczenia rozwiązań MPC

1. Wyższe koszty. MPC wymaga zaawansowanej infrastruktury, takiej jak serwery z modułami HSM lub technologią SGX. Jej utrzymanie generuje znaczne koszty. Z tego powodu część zaawansowanych portfeli MPC jest płatna.
2. Wydajność. MPC, szczególnie używające podpisów ECDSA, wymagają komunikacji między węzłami, co powoduje opóźnienia. Generowanie podpisu może trwać od 1 do nawet kilkunastu sekund przy obciążonej sieci.
3. Złożoność. Wdrożenie MPC nie jest łatwym zadaniem. Dla deweloperów budujących dApps jest to znacząca bariera. Zengo upraszcza ten proces, ale to raczej wyjątek niż reguła.
4. Regulacje KYC/AML. Dostawcy MPC często wymagają weryfikacji tożsamości, co przeczy idei anonimowości kryptowalut.
5. Zaufanie do dostawcy portfela. Decentralizacja jest umowna, skoro polegamy na firmowych serwerach. Użytkownicy muszą zaufać firmie, że jej serwer nie zostanie zhakowany. Dodatkowo, w większości wypadków firmy używają zamkniętego kodu.

Najlepszy portfel MPC dla zwykłego użytkownika

Odpowiedź jest jedna – Zengo. Nie jest to zakamuflowana promocja, po prostu nie ma na rynku równie dobrych portfeli skierowanych do zwykłych ludzi. Kilka z nich wymienimy poniżej, jednak albo są one mniej funkcjonalne, albo skierowane do użytkowników korporacyjnych.

Zengo obsługuje przeszło 1,5 miliona użytkowników i od 2019 roku nie zanotował skutecznego włamania. Dostępny na iOS, Android, a od niedawna także jako portfel na PC.

Cechy portfela Zengo

1. Bezpieczeństwo. Zengo dzieli klucz prywatny na dwa udziały oraz stosuje uwierzytelnianie przy pomocy FaceLock (skan twarzy 3D) oraz weryfikacji e-mail. Zengo Pro dodaje funkcje Web3 Firewall, chroniący przed phishingiem oraz Legacy Transfer na wypadek śmierci. Regularne audyty to plus, problemem pozostaje zależność od serwera Zengo.
2. Opcje multichain. Portfel obsługuje ponad 180 kryptowalut, w tym Bitcoin, Ethereum, Polygon i Tezos, a także tokeny ERC-20. Brak wsparcia dla Solany, XRP, Cardano, Polkadot, Arbitrum czy Optimism.
3. Łatwość użytkowania. Interfejs jest intuicyjny, a onboarding prosty: rejestracja wymaga tylko e-maila i skanu twarzy. Funkcje kupna, sprzedaży i zamiany kryptowalut są dostępne w aplikacji. Póki co wersja desktop jest mniej funkcjonalna od mobilnej.
4. Koszty i wydajność. Zengo Essentials jest darmowy, Zengo Pro kosztuje 19,99 USD/miesiąc. Kupno kryptowalut u partnerów (MoonPay, Banxa) wiąże się z opłatami od 2 do 6%, swap na Changelly to 0,75%. Transakcje zajmują kilka, a czasem kilkanaście sekund.
5. Integracja z Web3. Zengo integruje się z dApps przez Wallet Connect, obsługując m.in. Uniswap, Aave czy OpenSea. Obsługuje NFT na Ethereum i Polygon. Umożliwia staking.
6. Support. Zengo oferuje wsparcie 24/7, z szybkimi odpowiedziami. Dokumentacja obejmuje FAQ, poradniki i blog. Generalnie wsparcie użytkownika jest mocną stroną, zwłaszcza w Zengo Pro.
7. Prywatność. Zengo wymaga minimalnego KYC (e-mail, biometria). Przy zakupach powyżej 1000 USD partnerzy mogą żądać dodatkowej weryfikacji.

Podsumowując, Zengo to póki co najlepszy portfel MPC dla użytkowników indywidualnych. Możesz pobrać portfel na zengo.com.

Alternatywy dla Zengo

Jak wspomnieliśmy, nie jest to jedyny taki portfel na rynku. Inne potencjalnie ciekawe rozwiązania to:

• Coinbase Smart Wallet – wersja popularnego portfela Web3 oparta o rozwiązania MPC,
• Web3Auth – działa w modelu Wallet-as-a-Service, w 2025 przejęty przez Consensys (twórcę MetaMask),
• Litentry – portfel MPC kładący nacisk na prywatność, ceniony w ekosystemie Polkadot, ale raczej niszowy,
• Portal Wallet – nowy gracz, wspierający Ethereum i sieci EVM. Dopiero buduje swoją reputację,
• Liminal Custody – portfel opensource dla zaawansowanych użytkowników, mniej popularny,
• OKX Web3 Wallet – świetny portfel, jednak dla użytkowników w Europie niedostępny w wersji MPC.

MPC: od eksperymentu do masowej adopcji

MPC powoli zmienia się z niszowej technologii w nowy standard branży. Algorytmy ewoluują, opóźnienia się zmniejszają, liczba obsługiwanych łańcuchów rośnie.

Przełomem jest zupełnie nowa oferta dla użytkownika. Zamiast opcji “chroń hasła albo giń” użytkownicy mogą wybrać “zaloguj się wygodnie, jak do banku”. Portfel krypto bez frazy seed jest znacznie łatwiejszy w użyciu.

Zengo z zerową liczbą zhakowanych portfeli pokazuje, że MPC może być naprawdę bezpieczne. Fireblocks zabezpiecza miliardy dolarów aktywów instytucjonalnych. Przejęcie Curv przez PayPal sygnalizuje zainteresowanie tą branżą ze strony Big Tech.

Pozostają wyzwania: wysokie koszty, zaufanie do dostawców, słaba decentralizacja. Dalsza konkurencja i rozwój otwartych protokołów może jednak rozwiązać je w ciągu kilku najbliższych lat.

MPC to fundamentalna zmiana w myśleniu o bezpieczeństwie krypto. Łączy wygodę i bezpieczeństwo konta w banku z kontrolą środków typową dla krypto. Po przełamaniu dotychczasowych barier może stać się preferowanym typem portfela, napędzając szeroką adopcję kryptowalut.

Powiązane wpisy:

Hot Wallet vs Cold Wallet. Co wybrać? Sekrety krypto: fraza seed, klucze prywatne i publiczne, adresy Giełdy kryptowalut bez weryfikacji i KYC Bonusy forex bez depozytu – dlaczego brokerzy już ich nie oferują? Jak kupować akcje i ETF bez prowizji? Portfele Ledger 2025: Nano X, Nano S Plus, Stax czy Flex? Który wybrać? Portfele Trezor 2025: Model T, One czy Safe? Który wybrać? Najlepsze portfele Ethereum dla ERC-20 i EVM. Który wybrać? Ledger czy Trezor – który portfel sprzętowy wybrać? Czym jest Binance Web3 Wallet i jak z niego korzystać?

Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.

XTB oferuje wyłącznie kontrakty CFD na waluty Forex, indeksy, towary, akcje, ETFy, kryptowaluty oraz rzeczywiste akcje i ETFy.

Do miesięcznego obrotu 100 000 EUR. Transakcje powyżej tego limitu zostaną obciążone prowizją w wysokości 0,2% (min. 10 EUR). Może mieć zastosowanie 0,5% koszt przewalutowania. Oferowane instrumenty finansowe są ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.