Halving – czym jest? Na przykładzie Bitcoina

Halving Bitcoina to cykliczne zdarzenie, które zmniejsza podaż BTC o połowę, zaburzając ustalone schematy działania i tworząc nowe szanse. Czym tak naprawdę jest halving, jakie ma znaczenie i czy warto spekulować pod ewentualny wzrost wartości Bitcoina?

Na czym polega halving?

Halving to z góry przewidziane zdarzenie, które ma miejsce co 210 000 bloków wydobywanych w sieci Bitcoin. Proces ten polega na zmniejszeniu o połowę nagrody blokowej wypłacanej w BTC, która motywuje górników do pracy. Mechanizm jest wbudowany w protokół Bitcoin i ma na celu ograniczenie całkowitej liczby BTC w obiegu do 21 milionów. Występuje on także w innych sieciach blockchain, opartych o Proof of Work.

Głównym celem halvingu jest stworzenie wokół Bitcoina środowiska deflacyjnego. Stopniowo zmniejszające się tempo wybijania nowych monet sprzyja zachowaniu wartości BTC w czasie i czyni z niego atrakcyjny magazyn wartości. Malejąca stopa inflacji pozwala BTC tworzyć wrażenie niedoboru, które widzimy np. na rynku metali szlachetnych.

Wraz ze spadkiem nagrody za blok, kontynuacja wydobycia kryptowalut staje się mniej opłacalna, co prowadzi do potencjalnego spadku zainteresowania przetwarzaniem transakcji. Oprócz znaczenia dla górników, zmniejszenie nagród ma również wpływ na dynamikę podaży i popytu. Odliczanie do halvingu przyciąga uwagę społeczności krypto i często wywołuje wzmożoną aktywność rynkową.

Skutki halvingu

Skoro już wiemy, co to jest halving, sprawdźmy, jakie ma konsekwencje dla rynku krypto:

1. Niedobór podaży: spada tempo tworzenia nowych monet, co może zakłócić równowagę podaży i popytu.
2. Efekt medialny: wydarzenie stawia temat kryptowalut w kręgu zainteresowania mediów.
3. Cykle rynkowe: halvingi często zbiegają się z początkiem lub końcem cykli rynkowych.
4. Rentowność górników: spadają ich dochody, co może powodować przetasowania w pulach wydobywczych.
5. Ewolucja dochodów: sytuacja skłania górników do polegania na opłatach transakcyjnych zamiast nagrodzie za blok.
6. Rozwój ekosystemu: halvingi motywują do wprowadzania innowacji i zmian w sieci.
7. Wzrost ceny: wnioskując z przeszłości, zmniejszenie podaży sprzyja aprecjacji Bitcoina.

Jak halving wpływa na cenę Bitcoina?

Ponieważ Bitcoin wywiera dominujący wpływ na cały rynek kryptowalut, wpływ halvingu na cenę kryptowaluty rozpatrzymy na jego przykładzie.

Pierwszy halving BTC (28.11.2012)

Podczas pierwszego halvingu nagroda za blok spadła z 50 do 25 BTC, co mocno zmniejszyło liczbę nowych monet wchodzących do obiegu. W ciągu roku od tego wydarzenia mieliśmy okazję zaobserwować pierwszy rajd: cena wzrosła z 12$ w listopadzie 2012 do ok. 1200$ pod koniec listopada 2013 r.

Drugi halving BTC (9.7.2016)

Nagroda za wydobycie bloku spadła do 12,5 BTC. W tygodniach poprzedzających halving Bitcoin doświadczył gwałtownego wzrostu ceny, zaś tuż po nim cena odnotowała tymczasowy spadek. Niebawem jednak rozpoczął się rajd, który podniósł cenę BTC o 1700% w ciągu półtora roku.

Trzeci halving BTC (11.05.2020)

W okresie poprzedzającym cena BTC podlegała wahaniom, ze znacznym spadkiem w marcu 2020 r. z powodu pandemii COVID-19. W miarę zbliżania się terminu halvingu cena ponownie zaczęła rosnąć.

Po zmniejszeniu nagrody za blok z 12,5 do 6,25 BTC, kontynuacja wydobycia stała się znacznie mniej opłacalna. Doprowadziło to do spadku hashrate i wydłużenia czasu wydobywania bloku.

Czwarty halving BTC (20.04.2024)

Halving zbiegł się z dużym napływem kapitału do amerykańskich spot ETF-ów na Bitcoina, które ruszyły w styczniu 2024 r. Nagroda za blok spadła z 6,25 do 3,125 BTC, zmniejszając opłacalność wydobycia dla górników korzystających ze starszego sprzętu.

Wniosek

Chociaż dokładne zachowanie cen było różne, istnieje wspólny wzorzec: jak dotąd po halvingu następował długoterminowy wzrost wartości kryptowaluty. Wynika to ze zmniejszenia tempa, w jakim nowe BTC wchodzą na rynek, a zwłaszcza reakcji inwestorów na tę zmianę. Z czasem jednak ten wpływ słabnie, dominacja Bitcoina zaczyna spadać, a szybszy wzrost rozpoczynają altcoiny.

Czy inne kryptowaluty także przechodzą halvingi?

Halving jest zjawiskiem wspólnym dla wielu kryptowalut opartych o PoW.

Litecoin

Uruchomiony w 2011 roku jako hard fork Bitcoina. Jego pierwszy halving miał miejsce w sierpniu 2015 r., drugi w sierpniu 2019 r., trzeci zaś w sierpniu 2023 r. W jego efekcie nagroda za wydobycie spadła do 6,25 LTC.

W przeciwieństwie do Bitcoina, halving Litecoina nie wpływa dramatycznie na jego cenę. Jej zmiana powiązana jest bardziej z kondycją całego rynku krypto.

Zcash

Również fork Bitcoina, od którego oddzielił się w roku 2016. Pierwszy halving przeszedł w listopadzie 2020 r., kolejny miał miejsce w roku 2024. Po halvingu cena ZEC wzrosła o około 500%, wydaje się jednak, że przyczyną wzrostu był ogólny trend na rynku krypto, a nie redukcja podaży.

Inne

Większość forków Bitcoina ma wbudowany mechanizm zmniejszania emisji monety, m.in. Bitcoin Cash czy Bitcoin SV. Jest on zaimplementowany także w Dash, Verge czy Ethereum Classic, choć tam działa na nieco innej zasadzie.

Wartość tych kryptowalut rośnie w czasie, nie można jednak przypisywać powodów tych wzrostów jednoznacznie mechanice halvingu.

Najpopularniejsze mity

Jak każde znaczące zjawisko, także i halving Bitcoina dorobił się własnego zestawu dobrze brzmiących, ale nie do końca prawdziwych historii. Najpopularniejsze z nich to:

1. Halving Bitcoina zawsze powoduje wzrost ceny. Owszem, cena BTC na ogół wzrasta po zmniejszeniu podaży. To zjawisko zachodzi jednak w różnym czasie i nie ma gwarancji, że zawsze będzie się powtarzać.
2. Halving ma miejsce w określonym dniu. W rzeczywistości zmiana ma miejsce, gdy liczba bloków osiągnie określoną liczbę. Liczba bloków potrzebnych do zmniejszenia nagród BTC o połowę wynosi 210 000, jednak czas potrzebny do jej osiągnięcia może się różnić ze względu na wahania mocy wydobywczej.
3. Halving spowoduje upadek wydobycia. Istotnie, zmniejszenie opłacalności może doprowadzić do wypchnięcia niektórych górników z rynku. To samo zjawisko jednak powoduje także wzrost wartości Bitcoina, mogący zrekompensować zmniejszenie nagród.
4. Halving jest już w cenie. Niektórzy uważają, że ponieważ zjawisko wzrostu ceny jest znane, zmniejszenie podaży jest już odzwierciedlone w cenie Bitcoina. Jednak wszystkie dotychczasowe halvingi przyniosły wzrost, co falsyfikuje ten mit.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)