Unijne rozporządzenie MiCA całkowicie zmienia zasady gry na rynku kryptowalut. Niektóre tokeny znikają z oficjalnego obiegu, ten sam los może niebawem spotkać część giełd i kantorów krypto. Pojawiają się nowe pojęcia, jak CASP, VASP, ART i EMT. Wszystko komplikuje dodatkowo zamieszanie z polską ustawą o krypto. Co z tego wynika dla Ciebie?
Słownik ery MiCA
Postęp jest nieubłagany: dotychczasowe luźne zasady regulujące krypto w Europie odchodzą w niebyt. UE wprowadza w branży system regulacji i licencji, wzorowany na sektorze bankowym.
Przepisy zaostrzają też rygory, dotyczące samych tokenów i zasad które powinny one spełniać. Pojawiły się nowe pojęcia i skróty, które powinieneś poznać.
Jeśli chodzi o firmy z sektora krypto, będą to głównie:
- CASP (Crypto-Asset Service Provider) czyli dostawca usług w zakresie kryptoaktywów. Mówiąc prościej, jest to każda firma (giełda, kantor, powiernik), która może działać w całej Unii, jeśli przeszła rygorystyczną weryfikację.
- VASP (Virtual Asset Service Provider) to „stara” kategoria podobnych firm. Były one wpisane jedynie do rejestru mającego przeciwdziałać praniu pieniędzy (AML). Ich uprawnienia w tego tytułu właśnie wygasają.
Nowe są także zasady podziału tokenów. W uproszczeniu dzielą się one teraz na 3 grupy:
- EMT (E-Money Token) – pieniądz elektroniczny, sztywno powiązany 1:1 z jedną oficjalną walutą jak euro czy dolar. W praktyce będzie to np. USDC lub EURI.
- ART (Asset-Referenced Token) – token, którego wartość stabilizują inne aktywa. Tu zaliczymy np. wspierany złotem PAXG czy stablecoin USDe od Etheny
- Inne aktywa (Other Crypto-Assets) – to pozostałe tokeny, nie będące ani EMT, ani ART. To najbardziej pojemna kategoria, obejmująca zarówno Bitcoina czy Ethereum, przez USDT aż po altcoiny z minimalną kapitalizacją.
Nowych skrótów jest całe mnóstwo. Inne istotne to TFR, wymagający podania danych nadawcy i odbiorcy transferu, dyrektywa DAC8 zmuszająca giełdy do raportowania Twoich zysków do urzędu skarbowego czy też KYT, oznaczający monitorowanie transakcji w czasie rzeczywistym. Cóż, pozostaje nam wierzyć, że to wszystko dla naszego dobra…
A skoro już piszę o unijnych regulacjach, od razu spełnię jeden z narzuconych warunków:
Ostrzeżenie o ryzyku: inwestowanie w kryptowaluty wiąże się z wysokim ryzykiem utraty kapitału i dużą zmiennością cen. Zmiany regulacyjne mogą wpływać na dostępność usług i wartość posiadanych aktywów. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej.
Co realnie zmienia się dla Ciebie?
Dla przeciętnego inwestora nowa rzeczywistość oznacza przede wszystkim koniec swobody, więcej pytań oraz nieco mniejszy wybór usług. Zmienia się także definicja wielu popularnych monet i tokenów, a stablecoiny w UE zaczynają podlegać ścisłej kontroli.
Bitcoin i Ethereum są klasyfikowane jako „pozostałe kryptoaktywa” – MiCA ich nie zakazuje, ale Twoja giełda musi posiadać licencję CASP. Więcej zmian dotknie mniejsze altcoiny – teraz każdy z nich musi posiadać białą księgę (whitepaper), czyli dokument opisujący projekt i związane z nim ryzyka.
USDT (Tether) nie posiada licencji EMI w Europie, więc giełdy w Polsce i UE usuwają go z oferty. USDC jako token EMT staje się głównym stablecoinem dla europejskich użytkowników. Tyle dobrego, że nie przełoży się to na wzrost jego ceny…
Weryfikacja KYC stała się obowiązkowa wszędzie – bez pełnej weryfikacji nie dokonasz legalnie żadnej transakcji. Jeśli Twój operator giełdy nie zdobędzie licencji CASP ani nie złoży wniosku w terminie, będziesz musiał przenieść się do konkurencji.
Kantory krypto pracować będą według standardów zbliżonych do bankowych, co oznacza wyższe marże i konieczność legitymowania się przy każdej wizycie. Bitomaty również stają się częścią systemu CASP z obowiązkowym KYC. Efekt uboczny – trudniej będzie kupić kryptowaluty nie mając 18 lat.
Jest za to pewna szansa, że dzięki tej całej biurokracji odrobinę zmniejszy się liczba oszustw związanych z kryptowalutami.
Licencja CASP kontra VASP
Do tej pory w Polsce życie dostawcy usług krypto było proste: wystarczyło 616 złotych, zaświadczenie o niekaralności i wpis do rejestru VASP. Rejestracja była formalnością, głównie na potrzeby przepisów AML. Regulacje MiCA zamieniają to w proces przypominający starania o otwarcie małego banku.
| Cecha | VASP (stary system) | CASP (MiCA) |
| Organ nadzorczy | Dyrektor Izby Skarbowej | Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) |
| Wymogi kapitałowe | Brak | Ok. 50 000–150 000 EUR, zależnie od zakresu usług |
| Dostęp do rynku | Tylko Polska | Cała UE |
| Ochrona klienta | Minimalna | Większa: segregacja aktywów, bezpieczeństwo IT, ciągłość usług |
| Poziom weryfikacji | Podstawowe dane + oświadczenia | Szczegółowa analiza właścicieli i procedur |
| Ryzyko dla użytkownika | Wyższe: sporo niesprawdzonych firm | Niższe: stały nadzór, sprawozdania, możliwość sankcji |
| Perspektywy | System stopniowo wygaszany | Nowy model działania w całej UE |
Dla Ciebie jako klienta najważniejszą zaletą jest to, że CASP musi trzymać Twoje środki oddzielnie od swoich. Jeśli firma zbankrutuje, Twoje BTC nie powinny trafić do masy upadłościowej na spłatę jej długów. To pozytyw, ale ma swoją cenę.
Wysokie wymogi kapitałowe spowodują szybką konsolidację rynku. Wiele małych kantorów po prostu nie udźwignie tych kosztów i zniknie, a Ty będziesz skazany na kilku dużych graczy.
Wygląda na to, że to koniec ery małych startupów krypto w Polsce. Zostaną tylko ci z głębokimi kieszeniami i armią prawników. Kryptowaluty, które miały służyć do rozliczeń bezpośrednich (P2P), właśnie dorobiły się bardzo kosztownych pośredników.
ART kontra EMT – wojna stablecoinów
Stablecoiny to podstawa handlu krypto. MiCA dzieli je na kategorie, co wywołuje różne reakcje ich emitentów.
Tokeny EMT to cyfrowe odpowiedniki konkretnej waluty, jak EUR czy PLN. Muszą być wydawane przez banki lub instytucje pieniądza elektronicznego.
Przykładem jest Circle (emitent USDC), który szybko odrobił lekcje i zdobył odpowiednie uprawnienia. Dzięki temu USDC jest w Europie traktowany jako bezpieczny i w pełni legalny instrument.
Tokeny ART to monety stabilizowane koszykiem aktywów lub towarów. Wymogi są ostre, a algorytmiczne stablecoiny (pamiętacie upadek UST?) zostały praktycznie wykluczone z obrotu. Rezerwy ART muszą być zarządzane według ścisłych reguł, a emitent potrzebuje licencji CASP lub statusu instytucji kredytowej.
Te regulacje uderzają przede wszystkim w stablecoin Tethera (USDT). Z powodu swojej historii i niejasnej struktury zabezpieczeń, Tether nie posiada licencji EMI. Zgodnie z wytycznymi ESMA (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych) giełdy muszą usuwać USDT ze swojej oferty dla europejskich klientów.
Jak na razie w podobnej sytuacji jest regulowany w USA stablecoin USAT, jednak możliwe, że za rok-dwa zostanie on dopuszczony do użytku w Europie.
Poradnik inwestora – co dalej?
Sytuacja zmienia się bardzo szybko. W momencie pisania tekstu ustawa o kryptoaktywach nie została jeszcze finalnie podpisana (weto) przez prezydenta, nie wiemy zatem, jakie będą regulacje krajowe.
Po pierwsze, monitoruj zatem stan prawny. Być może dotychczasowe VASP będą mogły uzyskać licencję CASP na złagodzonych warunkach? W takim wypadku Twój ulubiony kantor mógłby przetrwać zawieruchę.
Sprawdź licencję giełdy, na której handlujesz. Jeśli nie posiada ona statusu CASP lub przynajmniej nie rozpoczęła starań o autoryzację, trzymanie tam środków nie jest najlepszym pomysłem.
Giełdy spoza UE bez lokalnego oddziału (np. MEXC) mogą oferować usługi tylko na Twoją wyraźną prośbę (tzw. reverse solicitation) – to śliski grunt z punktu widzenia prawa. Całkiem możliwe, że przelew z takiej giełdy lub na nią zostanie zablokowany, a Ty będziesz musiał wykłócać się z bankiem.
Listę podmiotów posiadających CASP lub będących w trakcie rejestracji możemy znaleźć w stale aktualizowanych dokumentach ESMA (European Securities and Markets Authority). Na początek 2026 licencje na pewno mają Coinbase i Kraken, Binance czy Zonda nad tym pracują.
Warto rozważyć przesiadkę na regulowane stablecoiny. Przechowywanie USDT na regulowanej giełdzie może stać się niemożliwe, nie mówiąc już o handlu. Rozważ przejście na USDC. Na szczęście Twoje USDT w portfelu sprzętowym są bezpieczne.
Niestety – transfer większych sum na giełdę lub wypłata z niej mogą być problematyczne. MiCA i TFR oznaczają, że każdy transfer między giełdą a własnym portfelem kryptowalut może zostać wstrzymany do momentu potwierdzenia, że faktycznie należy on do Ciebie. Kantory stacjonarne będą zaś wymagać dowodu tożsamości przy wypłacie nawet niewielkich kwot.
Wydaje się jednak że UE nie docenia instynktu samozachowawczego dużej części użytkowników krypto. W świecie DEX, agregatorów, portfeli niepowierniczych, P2P, atomic swaps czy wciąż dostępnych monet prywatności jak Monero czy Zcash próba uregulowania całkowitego obrotu krypto raczej się nie uda.
Dla kogo MiCA jest dobra? Dla instytucji, banków i USDC, a także dla mniej zorientowanych inwestorów. Dla kogo jest zła? Dla Tethera, małych startupów krypto i osób ceniących swoją anonimowość. Rynek wart biliony dolarów nie mógł jednak wiecznie działać na wariackich papierach. A ten, komu naprawdę zależy na prywatności, znajdzie swoją drogę. Nie wbrew przepisom, ale obok nich.
MiCA, CASP i VASP – pytania i odpowiedzi
Czy MiCA blokuje dostęp do kryptowalut?
Nie. Zakup i posiadanie kryptowalut pozostają legalne. MiCA ogranicza natomiast miejsca ich zakupu (giełdy z licencją CASP) i określa, jakie stablecoiny są dozwolone w Europie.
Czy Bitcoin i Ethereum są zagrożone przez MiCA?
Nie. BTC i ETH nie są klasyfikowane jako tokeny ART ani EMT. Są traktowane jako „pozostałe kryptoaktywa” i można nimi handlować.
Co się stanie z moim USDT na portfelu sprzętowym?
Nic. MiCA reguluje świadczenie usług, a nie posiadanie aktywów. Problem może pojawić się przy próbie wymiany USDT na giełdzie działającej w UE.
Ile kosztuje licencja CASP i jak ją uzyskać?
Wniosek kosztuje około 4500 EUR i wymaga posiadania 50–150 tys. EUR kapitału (zależy od zakresu usług). Potrzebne będą także audyty bezpieczeństwa i procedur AML. To nie jest realna opcja dla małych kantorów.
Czy mogę nadal używać Aave i podobnych serwisów?
Tak. Są wyłączone z MiCA jako platformy zdecentralizowane, choć definicja jest niejasna i może się zmienić. Warto śledzić wiadomości, także te na forach projektów.
Czy mogę legalnie kupować za USDT na DEX?
Tak, legalnie możesz używać USDT na Uniswap, 1inch, Curve, itp. DEX-y są wyłączone z regulacji MiCA (art. 2 ust. 2). To stan na dziś – protokoły mniej zdecentralizowane mogą w przyszłości podlegać regulacji.
Czy DAC8 oznacza, że fiskus mnie namierzy?
Jest to dość prawdopodobne. DAC8, obowiązujący od 1 stycznia 2026 nakłada na giełdy obowiązek raportowania do Krajowej Administracji Skarbowej. Jeśli po 1 stycznia będziesz handlował na regulowanej giełdzie, lepiej wykaż to w swoim PIT.
Czy weto prezydenta Nawrockiego ogranicza MiCA w Polsce?
MiCA obowiązuje niezależnie od polskiej ustawy. Weto blokuje tylko przepisy wykonawcze jak kompetencje KNF, ale regulacje działają.
Czy giełdy bez CASP będą zablokowane? Kiedy?
Do 1 lipca 2026 każda giełda musi mieć CASP lub przestać działać legalnie w UE. Jeśli Twoja giełda nie złożyła wniosku do kwietnia 2025, pomyśl nad przeniesieniem rachunku.
Powiązane wpisy:
Czym jest Binance Simple Earn? Wyjaśniamy 
Czym jest Account Abstraction? Wyjaśniamy standard ERC-4337 
Czym jest platforma Just (JST)? Kluczowe elementy 
O co chodzi w aferze z GameStop? Wyjaśniamy 
Wpływ regulacji MICA dotyczących stablecoinów na ofertę Binance 
Wszystko co musisz wiedzieć o stablecoinach 
Czym są tokeny w świecie kryptowalut? 
Czym są bitomaty? Czy warto z nich korzystać? 
Hodl – co to znaczy? Kim jest Hodler? 
Kraniki kryptowalut – sposób na darmowe kryptowaluty?Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.
dotyczy XTB
XTB oferuje wyłącznie kontrakty CFD na waluty Forex, indeksy, towary, akcje, ETFy, kryptowaluty oraz rzeczywiste akcje i ETFy.
Kontrakty CFD są złożonymi instrumentami i wiążą się z dużym ryzykiem szybkiej utraty środków pieniężnych z powodu dźwigni finansowej. 71% rachunków inwestorów detalicznych odnotowuje straty pieniężne w wyniku handlu kontraktami CFD u niniejszego dostawcy CFD. Zastanów się, czy rozumiesz, jak działają kontrakty CFD i czy możesz pozwolić sobie na wysokie ryzyko utraty pieniędzy.
Do miesięcznego obrotu 100 000 EUR. Transakcje powyżej tego limitu zostaną obciążone prowizją w wysokości 0,2% (min. 10 EUR). Może mieć zastosowanie 0,5% koszt przewalutowania. Oferowane instrumenty finansowe są ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.
