Jest trzecia nad ranem. Siedzisz przed ekranem, oczy pieką od monitora, w dłoni stygnąca kawa. Twój memecoin właśnie zrobił +50%. Serce bije, adrenalina buzuje, palec nad przyciskiem „sprzedaj”. Czekasz. Chwilę później jesteś już pod kreską. Na szczęście po godzinie cena znowu wzrosła. Czy Twój trading krypto to już hazard?
Kryptowaluty i hazard
Giełda papierów wartościowych ma godziny otwarcia, Forex też zamyka się na weekend. Kryptowaluty nie śpią nigdy. Są jak kasyno, które zawsze jest otwarte. A najlepsze – to kasyno mieści się w twojej kieszeni, w smartfonie, który sprawdzasz nawet kilkaset razy dziennie.
Dane platform tradingowych pokazują wzorzec: największa zmienność na rynku krypto występuje między drugą a szóstą rano czasu polskiego. To wtedy azjatyckie wieloryby składają zlecenia. A hardcorowi europejscy traderzy podejmują decyzje, których często będą żałować już przy śniadaniu.
Giełdy krypto doskonale zdają sobie z tego sprawę i wysyłają powiadomienia push niezależnie od pory dnia. Bitcoin przebił 100k! krzyczą o trzeciej nad ranem. Ethereum spada o 5%! – to o piątej. Tymczasem badania akademickie pokazują – decyzje podjęte w stanie zmęczenia są dużo bardziej impulsywne i ryzykowne.
Jeśli krypto to Twój cały świat – mózg nigdy nie przechodzi w tryb odpoczynku. Jesteś w permanentnym stanie gotowości i napięcia. To nie jest zdrowe ani normalne.
Czy giełdy zmieniają cię w gracza?
Interfejs giełdy przypomina bardziej grę mobilną niż platformę finansową? To nie jest zbieg okoliczności, ale celowy efekt, nad którym pracowały zespoły psychologów, projektantów UX i specjalistów od marketingu.
Giełdy mają poziomy VIP z możliwością awansu jak w grze RPG. Rozdają nagrody za codzienne logowanie. Organizują turnieje, gdzie liczy się nie zysk, a wolumen obrotu.
Statystycznie użytkownicy platform z elementami gamifikacji wykonują znacznie więcej transakcji niż ci, którzy korzystają z tradycyjnych interfejsów. Niestety – więcej transakcji nie oznacza lepszych wyników. Wręcz przeciwnie. Każda dodatkowa transakcja to dodatkowa prowizja, dodatkowy spread. I dodatkowa szansa na błędne obstawienie ruchu monety.
Kiedyś sam wpadłem w tę pułapkę. Giełda dawała bonus – im więcej dni z rzędu handlowałeś, tym więcej punktów premii Ci naliczała. Niby sensowne, ale po tygodniu realizowałem przypadkowe transakcje tylko po to, by nie przerwać serii.
Nie znaczy to, że masz natychmiast zamknąć swoje konto na giełdzie. Jeśli mądrze wykorzystujesz dane możliwości, inwestowanie w kryptowaluty może przynieść Ci wiele pożytku. Musisz jednaj strzec się łatwych rozwiązań.
Lewar: rosyjska ruletka
Dźwignia 100x dla początkujących brzmi jak spełnienie snu. Możesz zająć pozycję wartą 100 tysięcy dolarów, mając tylko tysiąc. Możesz zarobić sto razy więcej! Jasne – ale możesz też stracić wszystko przy ruchu ceny o jeden procent. Niby oczywiste, ale wielu ludzi woli o tym nie myśleć.
Zgodnie z danymi Coinglass, codziennie likwidowane są pozycje o wartości 200-500 milionów dolarów. W gorące dni może to być miliard i więcej. Najczęściej likwidowane są konta o niewielkim balansie używające dużej dźwigni. Powiedzmy: 500 dolarów x 20.
To nie wieloryby są obdzierane ze skóry. To zwykli ludzie, jak Ty i ja, którzy uwierzyli, że mogą przechytrzyć matematykę. Przy dźwigni 20x, ruch ceny o 5% w złą stronę oznacza utratę całego depozytu. To co jakiś czas zdarza się na Bitcoinie, a co dopiero na altcoinach. To nie inwestycja – to zakład o to, co stanie się w ciągu najbliższych minut.
Kasyno zawsze wygrywa
Giełda to biznes, który musi na siebie zarobić. Każda transakcja ma swój koszt, a te koszty się kumulują. Długoterminowo statystyczny użytkownik przegrywa, jeśli brakuje mu kompetencji. Dlaczego?
Prowizja maker/taker na spot to zazwyczaj 0.1-0.2% od każdej strony transakcji. Spread, czyli różnica między ceną kupna a sprzedaży, to standardowo 0,1-0,5% w zależności od płynności. Slippage, czyli różnica między oczekiwaną a rzeczywistą ceną wykonania, to w mniej popularnych kryptowalutach nawet 0.5-1%.
Teraz matematyka: powiedzmy, że jednorazowo angażujesz w transakcję na rynku spot równowartość 1000 złotych. Najskromniej licząc, łączny koszt jednej pełnej operacji – czyli kupna i sprzedaży – to średnio 0,7%.
Musisz zatem zarobić co najmniej 0,7% tylko po to, by pokryć koszty samego udziału w grze. Jeśli cena aktywa nie drgnie, z twojego 1000 zł natychmiast znika 7 złotych.
Jeśli wykonujesz, powiedzmy, 3 takie transakcje dziennie, to po miesiącu handlu (25 dni roboczych) z początkowego 1000 złotych na Twoim koncie zostanie niecałe 600 złotych. Ponad 40% twojego kapitału wyparuje na samych opłatach, nawet jeśli cena monety nie zmieniła się o ułamek centa.
A trzy transakcje dziennie to żaden wyczyn – bywały miesiące, że swoje własne liczyłem w setkach. Jeśli grasz intensywnie, ale mało skutecznie, to bilet do tego kasyna jest bardzo drogi.
Ale to wciąż jeszcze nie wszystko. Te koszty nie uwzględniają zakupów w FOMO czy sprzedania w dołku pod wpływem FUD. Jeśli grasz emocjonalnie a nie racjonalnie, Twoje straty mogą być większe.
Rozwiązanie jest oczywiste, choć sprzeczne z naszą intuicją. Graj mniej, a nie więcej. Nie stracisz majątku na opłatach i spreadzie, jeśli wykonujesz transakcje dwa razy na miesiąc, zamiast codziennie.
Przypadkiem odkryłem, ze przechowywanie kryptowalut w portfelu sprzętowym jest podwójnie użyteczne. Nie tylko są bezpieczne, ale sama procedura ich transferu na giełdę zniechęca mnie do szybkiej spekulacji. 😉
Hazard czy inwestycja? Twój wybór
Poważne instytucje w rodzaju BIS wydają raporty, sygnalizujące ogromne straty inwestorów krypto. KNF nagrał podcast, ostrzegający przed scamami i nierozsądnym inwestowaniem. eToro, jedna z największych platform tradingowych uprzedza, że przeszło 60% kont ponosi straty na kontraktach CFD, także tych dotyczących krypto.
Fenomenem są zwłaszcza memecoiny. W okresach hossy stanowią one dużą część całkowitego wolumenu obrotów. PEPE, SHIB, FLOKI i setki innych tokenów nie mają żadnej użyteczności. Czysta spekulacja oparta na nadziei, że znajdzie się ktoś, kto zapłaci za nie więcej niż ja. Omawialiśmy zresztą ten fenomen w materiale o kryptowalutach 100x.
A skoro celem jest spekulacja, tylko nieliczni trzymają token dłużej niż kilka dni czy tygodni. Ich przechowywanie jest mało bezpieczne, gdyż cena poza momentami hossy potrafi spadać błyskawicznie.
Ale jest też druga strona tej monety. 😉 Wskaźnik HODL Waves pokazuje, że ponad 70% wszystkich BTC nie ruszyło się z portfeli od ponad roku. To nie są spekulanci – to inwestorzy budujący pozycje na lata, a może dekady. Tak jak grube ryby w rodzaju Strategy (kiedyś MicroStartegy) czy BlackRock.
Choć protokoły DeFi mogą być ryzykowne, także im wiele brakuje do kasyna. Aave, Compound czy Uniswap obracają kapitałem wartym dziesiątki miliardów dolarów. Ten kapitał pracuje – generuje pożyczki, umożliwia wymianę, tworzy płynność. To nie spekulacja, ale real yield. APY w wysokości 5-10% pochodzi z realnych opłat transakcyjnych. Skromnie? Zawsze więcej niż w PKO a do tego stabilnie.
Na rynku krypto spekulanci z reguły tracą. Jest on zbyt nieprzewidywalny, a do tego wieloryby mogą nim manipulować. Z rynkiem wygra może 1-2 na 10 małych graczy, reszta poniesie straty.
W jaki sposób ograć kasyno?
Nie wszyscy w tej jaskini hazardu jednak przegrywają, na krypto naprawdę można zarobić. Dane on-chain i badania rynku pokazują, że cierpliwość, dyscyplina i dywersyfikacja potrafią zdziałać cuda.
Dane CoinShares dowodzą, że inwestorzy w Bitcoina stosujący Dollar Cost Averaging (DCA) osiągnęli w latach 2018–2024 średnią stopę zwrotu przekraczającą 30%. Symulacja na danych Glassnode pokazuje, że inwestor, który od 2017 roku kupował BTC za 100 dolarów tygodniowo, dziś miałby portfel wart ponad 70 000 dolarów – przy wkładzie 36 tysięcy. To nie magia, ale matematyka i cierpliwość.
Jeśli do tych statystyk dodasz analizę tokenomiki, użyteczności czy aktywności deweloperów – twoje szanse rosną jeszcze bardziej. Sprawdź dane na stronach Coingecko, Defillama, Messari, TradingView – narzędzi jest mnóstwo, wystarczy ich używać.
Handel krypto może być Twoją drogą do zdobycia majątku, jeśli potrafisz opanować emocje. Granica między inwestowaniem a hazardem jest jednak bardzo cienka. Wielu przekracza ją, nawet o tym nie wiedząc. Po której stronie jesteś Ty?
Test: inwestycja czy hazard
Ten test jest próbą spojrzenia w lustro. Jeśli poniższe stwierdzenia brzmią dziwnie znajomo, czas pomyśleć o swoich relacjach z krypto.
- Sprawdzasz portfolio częściej niż 5 razy dziennie?
- Nie możesz zasnąć lub śnią ci się wykresy?
- Handlujesz krypto środkami przeznaczonymi na inne cele?
- Ukrywasz straty przed rodziną lub przyjaciółmi?
- Wahania kursu wywołują u Ciebie euforię lub panikę?
- Reinwestujesz wszystkie zyski, nie wypłacając ani grosza?
- Masz więcej niż 10 otwartych pozycji jednocześnie?
Jeden-dwa punkty? Jesteś w normie, każdy ma słabsze momenty. Trzy-cztery? Żółta lampka, czas na refleksję. Pięć i więcej? To już nie jest inwestowanie, to problem wymagający rozwiązania.
Tutaj moja rola się kończy – czas porozmawiać z kimś innym. Żona, przyjaciel, ojciec, psycholog? Może grupa wsparcia dla hazardzistów? Nie wiem, ale jeśli nic z tym nie zrobisz, będzie tylko gorzej.
Kryptowaluty same w sobie nie są hazardem. To nowa klasa aktywów z dużym potencjałem. Problem nie leży w nich, ale w tym, jak zostały sprzedane nam wszystkim. Winien jest ich model biznesowy, oparty na wykorzystaniu prymitywnych instynktów. Ale Ty wciąż masz wybór. Możesz być inwestorem, nie hazardzistą, który otwiera pozycję co 5 minut.
Powiązane wpisy:
Czym jest Próbny Copy Trading i Copy Trading na Binance? 
Co to jest Prop Trading (Proprietary Trading)? 
Czym jest i jak przechowuje dane blockchain Filecoin (FIL)? 
Jak poznać, że to już koniec hossy na krypto? 
Hossa na kryptowalutach – 10 sygnałów, że to już 
Trading kryptowalut – czym jest? Jak zostać traderem? 
Czym jest i na czym polega Wash Trading? 
Purple Trading: Czy to dobry wybór? Opinie i recenzja brokera 
Już 19 walut dostępnych w eWallet. XTB planuje kolejne nowości 
XTB Investing Masterclass 2025 już wkrótce!Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.
dotyczy XTB
XTB oferuje wyłącznie kontrakty CFD na waluty Forex, indeksy, towary, akcje, ETFy, kryptowaluty oraz rzeczywiste akcje i ETFy.
Kontrakty CFD są złożonymi instrumentami i wiążą się z dużym ryzykiem szybkiej utraty środków pieniężnych z powodu dźwigni finansowej. 71% rachunków inwestorów detalicznych odnotowuje straty pieniężne w wyniku handlu kontraktami CFD u niniejszego dostawcy CFD. Zastanów się, czy rozumiesz, jak działają kontrakty CFD i czy możesz pozwolić sobie na wysokie ryzyko utraty pieniędzy.
Do miesięcznego obrotu 100 000 EUR. Transakcje powyżej tego limitu zostaną obciążone prowizją w wysokości 0,2% (min. 10 EUR). Może mieć zastosowanie 0,5% koszt przewalutowania. Oferowane instrumenty finansowe są ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.
