NEAR to szybki łańcuch bloków, specjalizujący się w obsłudze AI. Nie jest to skok na kasę – jego założyciel myślał o sztucznej inteligencji długo przedtem, zanim stało się to modne. Ale NEAR Protocol buduje coś jeszcze ważniejszego: infrastrukturę dla świata, w którym znikają granice między sieciami blockchain.
Wykres kryptowaluty NEAR Protocol
Co to jest Near Protocol?
NEAR to blockchain Layer 1, oferujący ogromną wydajność, błyskawiczne potwierdzenie transakcji i minimalne opłaty. Pozycjonuje go to jako ultra-wydajną infrastrukturę do obsługi płatności – zwłaszcza wykonywanych przez agentów AI.
Jego silną stroną jest także działające rozwiązanie Chain Abstraction. Pozwala to na obsługę wielu sieci (jak dotąd przeszło 30) z jednego miejsca, bez potrzeby ręcznego przerzucania aktywów między nimi. Dzięki temu wychodzi on stopniowo poza rolę szybkiego L1 – staje się coraz bardziej centrum całego ekosystemu krypto.
Projekt powstał w roku 2018, a jego twórcami byli Illia Polosukhin i Alex Skidanov, wcześniej związani z Google Brain i SingleStore. Doszli oni do wniosku, że blockchain jest zbyt powolny, drogi oraz nieprzyjazny dla zwykłego człowieka – i postanowili to zmienić.
Mainnet wystartował w 2020 roku i od tamtej pory przeszedł kilka transformacji. Najważniejsza trwa właśnie teraz i ma na celu osadzić NEAR w samym środku ekosystemu AI na blockchainie.
Jeśli wolisz analogie, ujmę to tak: NEAR działa podobnie do Ethereum, ale szybszy, tańszy i wygodniejszy w użyciu.
Zamiast adresu o długości ponad 40 znaków w rodzaju: 0xgd5JH8300ka… oferuje adres np. janek.near. Docenisz tę wygodę już przy pierwszej transakcji.
| Cecha | NEAR | Ethereum | Solana |
| Finalizacja transakcji | 1,2 sek. | 15 min | 10-15 sek. |
| Typowy koszt transferu | < 0,01 $ | 0,1-10 $ (zmienny) | < 0,001 $ |
| Wiele sieci jednocześnie | Tak | Nie | Nie |
| Architektura pod AI | AI-native | Brak w rdzeniu | Brak w rdzeniu |
Mini-słowniczek
- veNEAR – zablokowane tokeny NEAR używane do głosowania w House of Stake.
- Finality – moment, od którego transakcja jest nieodwracalna; w NEAR wynosi 1,2 sekundy.
- Intent – intencja transakcyjna: opisujesz cel (co chcesz osiągnąć), nie mechanikę (jak to zrobić).
- Solver – podmiot realizujący Twoją intencję, konkurujący z innymi o realizację zlecenia.
Jak działa NEAR? Zaglądamy pod maskę
NEAR opiera się na shardingu – sieć podzielona jest na kilka równoległych segmentów i przetwarza transakcje jednocześnie, osiągając błyskawiczną finalizację. Jak to wygląda w praktyce?
Nightshade 2.0 – mechanizm shardingu
Nightshade 2.0 dzieli sieć na kilka równoległych fragmentów, znacznie zwiększając jej wydajność. Dodatkowo walidatorzy mogą weryfikować bloki błyskawicznie (state witnesses), nie używając pełnej kopii danych sieci. Efektem jest nie tylko szybsze przetwarzanie, ale także niższe wymagania sprzętowe dla węzłów. Niebawem do użytku wejdzie jeszcze bardziej wydajna v3.0.
Dla zaawansowanych: wydajność sieci
NEAR osiągnął wynik 1 miliona TPS podczas testu w 2025. Oprogramowanie było standardowe, ale sieć podzielono na 70 shardów, podczas gdy zazwyczaj działa na 9. W tej konfiguracji teoretyczna wydajność to 130 000 TPS, w rzeczywistości rzadko przekracza 5000 TPS – brak takiej potrzeby.
Konta z kontrolowanym dostępem
Adres w rodzaju janek.near to nie tylko wygoda. NEAR stosuje model kont z dwoma rodzajami kluczy: pełnymi i ograniczonymi (function-call). W praktyce, logując się do aplikacji DeFi, nie musisz dawać jej dostępu do całego portfela – wystarczy klucz do konkretnej operacji. To dużo lepszy model bezpieczeństwa, niż w większości innych sieci.
Błyskawiczne przetwarzanie
NEAR produkuje bloki co 600 ms i finalizuje transakcje w 1,2 sekundy, bijąc zdecydowaną większość konkurencji. W świecie arbitrażu i agentów AI taki wynik jest bardzo ważny. Dzięki niemu system może praktycznie działać w czasie rzeczywistym.
Chain Abstraction i NEAR Intents
NEAR Intents to protokół, gdzie nie mówisz sieci, jak ma coś zrobić, tylko co chcesz osiągnąć. Wymiana tokenów między różnymi łańcuchami? Nie ma problemu. NEAR załatwia wszystko sam, a Ty widzisz tylko efekt końcowy.
Używanie NEAR jako sieci Layer 1
Wystarczy, jeśli zainstalujesz HOT Wallet lub NEAR Mobile. Oba są intuicyjne i pozwalają zacząć zabawę w kilka minut. Możesz od razu kupować, sprzedawać, przesyłać tokeny czy wchodzić w interakcje z aplikacjami. W skrócie:
- DeFi – znajdziesz tu zdecentralizowane giełdy (DEX), protokoły pożyczkowe czy yield farming
- AI – możesz tworzyć i testować własnych agentów
- gry i rozrywka – gry Web3 pozwalające na błyskawiczne rozliczenia czy kupowanie przedmiotów
- tokeny NFT – mintowanie, handel i kolekcjonowanie z minimalnymi kosztami gazu
- inne aplikacje – od płatności po narzędzia społecznościowe
Dużą zaletą jest Aurora EVM – środowisko Ethereum uruchomione na NEAR. Aplikacji jest sporo, bo jego silnik pozwala uruchamiać aplikacje pisane pod Ethereum bezpośrednio na NEAR bez przepisywania kodu.
NEAR jest bardzo popularny. Liczba jego użytkowników jest zmienna, ale porównywalna z TON czy Solaną.
Najciekawszy kierunek rozwoju sieci to User-Owned AI – sztuczna inteligencja, która naprawdę należy do użytkownika. Zamiast polegać na modelach wielkich korporacji, NEAR oferuje Shade Agents, które mogą zarządzać Twoim portfelem i wykonywać niemal dowolne zadania w sieci. Aby zachować niezbędne bezpieczeństwo, działają one w poufnym środowisku bazującym na TEE (Trusted Execution Environments).
Branża docenia te możliwości. Brave zintegrował NEAR AI Cloud dla prywatnych zapytań AI, sieć dołączyła także do prestiżowego programu NVIDIA Inception.
Jak działa NEAR Intents i OmniBridge?
Te rozwiązania celują w jeden z największych kłopotów: przenoszenie aktywów między sieciami. Masz USDC na Base i chcesz SOL na Solanie? Teraz wygląda to tak:
- Wybierasz aktywa i kwotę
- Solver proponuje ofertę z kursem i opłatą
- Akceptujesz ofertę
- Kontrakt Verifier na NEAR wszystko sprawdza
- Następuje rozliczenie przez OmniBridge
Czas transakcji to kilkadziesiąt sekund, odpada nam konieczność ręcznego kombinowania. NEAR staje się tu niewidoczną warstwą infrastruktury.
Podobne możliwości oferuje np. Across oraz inne platformy blockchain opartych na intencjach – przewagą NEAR jest jednak większa liczba obsługiwanych sieci.
Zalety i wady sieci NEAR
Każdy projekt krypto ma armię zwolenników, ale też malkontentów wieszczących katastrofę. Prawda leży na ogół gdzieś pośrodku. NEAR ma kilka solidnych przewag, ale też konkretne słabości.
| Zalety | Wady i ryzyka |
| Błyskawiczna finalizacja transakcji (1,2 s) | Relatywnie niewielkie DeFi |
| Minimalne koszty (poniżej 1 centa) | Kursy wymiany często gorsze niż na Ethereum |
| Chain Abstraction – jedna bramka do 30+ sieci | Architektura cross-chain generuje ryzyko (mosty, solvery) |
| Architektura AI-native | Znacznie mniej deweloperów niż mają ETH i SOL |
| Czytelne adresy i model kluczy dostępu | Spora konkurencja innych szybkich sieci L1 |
| Duże zasoby środków na rozwój |
A kiedy używanie NEAR nie ma sensu? Jeśli siedzisz tylko w ekosystemie Ethereum i zależy Ci przede wszystkim na rozbudowanych możliwościach DeFi. Podobnie, jeśli trzymasz Bitcoina i nie planujesz żadnych operacji poza jego wymianą na stablecoiny.
Ale – miliony ludzi używają technologii NEAR, zupełnie o tym nie wiedząc. Aplikacja pro-zdrowotna Sweat (sam jej używam) ma ponad 10 milionów kont – i całą architekturę zbudowaną na NEAR. Użytkownicy nawet o tym nie wiedzą, po prostu chodzą i nabijają tokeny. To jest właśnie Chain Abstraction w praktyce.
Tokenomika sieci i Halving Upgrade
W październiku 2025 roku sieć przeszła Halving Upgrade: roczna inflacja tokena spadła z 5% do 2,5%. W połączeniu ze spalaniem 70% opłat pozwala to na obniżenie podaży, co może pozytywnie wpłynąć na kurs NEAR.
Stakowanie tokenów nie tylko przynosi zyski (zazwyczaj 4-6%, aktualne sprawdź na Staking Rewards), ale daje też udział w zarządzaniu protokołem. Pewnym minusem jest fakt, że top 10 posiadaczy kontroluje sporą część podaży, co daje im spory wpływ na kierunek rozwoju.
Co ciekawe, w nowo projektowanym systemie zarządzania (House of Stake) prawo głosu mają nie tylko ludzie, ale także agenci AI posiadający tokeny. Sztuczna inteligencja zaczyna zdobywać władzę, niczym w starych filmach SF…
Zmieniając temat, sieć jest lubiana przez instytucje. Grayscale uruchomił NEAR Trust (GSNR), a SovereignAI (spółka OceanPal) ogłosiła inwestycję 120 milionów dolarów z celem akumulacji co najmniej 10% podaży NEAR.
A jakie są zagrożenia? Gas abstraction to wygodna opcja, ale pozwala na użycie do opłat nie tylko NEAR, ale także USDC czy USDT, co może zmniejszać popyt na natywny token. Do tego, spora część wyceny tokena opiera się na wizji blockchainu dla AI. Jeśli nie przełoży się to na realne użycie sieci i wzrost spalania, cena NEAR może zanurkować.
Gdzie kupić i jak przechować NEAR?
NEAR jest dostępny na większości giełd obsługujących rynek UE. Dobrym adresem jest KuCoin, inne opcje to Binance, Kraken, Coinbase czy OKX. Sytuacja się zmienia, więc przed zakupem warto sprawdzić aktualną listę giełd na CoinGecko.
Jeśli chodzi o portfele, dobrym punktem wyjścia będzie wallet.near.org z aktualną listą wspieranych rozwiązań. Do codziennego użycia wygodny będzie HOT Wallet lub NEAR Mobile. Do przechowywania większych kwot wybierz Ledger albo Tangem, w tym wypadku będą lepsze niż Trezor.
Ewolucja sieci generuje także pewne problemy. W poprzednim cyklu miałem niewielką liczbę tokenów na NEAR Wallet i na śmierć o nich zapomniałem. Portfel przestał być wspierany w 2024, ale odzyskałem swoje tokeny, importując frazę seed do portfela NEAR Mobile.
NEAR Protocol ewoluował z dawnego Ethereum-killera do bardziej wyspecjalizowanej sieci. Jego zakład na Chain Abstraction i infrastrukturę dla agentów AI jest ambitny, choć nieco ryzykowny. Milion TPS to świetny punkt startu do roli warstwy wykonawczej Web3. Czas pokaże, czy to wystarczy.
NEAR: FAQ
Czym jest NEAR Protocol?
Jest to bardzo szybki blockchain warstwy pierwszej (L1). Jego wyróżnikiem jest NEAR Intents – system obsługujący aktywa z ponad 30 sieci z jednego miejsca.
Jak NEAR różni się od Ethereum i Solany?
Ethereum to wciąż największy ekosystem, ale relatywnie wolny i drogi. Solana jest szybką siecią Layer 1. NEAR gra w trochę inną grę: ma czytelne adresy, obsługuje Chain Abstraction i oferuje infrastrukturę dla autonomicznych agentów.
Czy NEAR jest bezpieczny?
Na poziomie protokołu – tak, brak poważnych, udanych ataków. Potencjalnym problemem są interakcje z zewnętrznymi łańcuchami. Za to mechanizm kluczy dostępu to jeden z lepiej przemyślanych elementów bezpieczeństwa.
Jak kupić NEAR w Polsce?
Najprościej przez BLIK One Click na giełdzie Binance. Bez KYC niestety raczej się nie obejdzie.
Jak stakować NEAR i ile można zarobić?
Przez HOT Wallet, NEAR Mobile lub liquid staking w Meta Pool. APY sprawdź na Staking Rewards – orientacyjnie można liczyć na 4-6%.
Czy NEAR ma sens dla początkującego?
Tak, całkiem spory. HOT Wallet jest prosty, adresy są czytelne i łatwiejsze w obsłudze niż ciąg szesnastkowy.
Dodaj komentarz
Wszystkie komentarze są moderowane przed publikacją.