Bessa krypto. Jak przetrwać i zarabiać, gdy 95% ludzi traci

Bessa na rynku krypto jest dewastująca. Bitcoin spada jak kamień, duża część altcoinów nie dożyje następnej hossy. Nawet w takich warunkach można jednak nie tylko ograniczyć straty, ale nawet powiększyć swój kapitał. Poniżej znajdziesz kompletny przewodnik jak to zrobić – i czego lepiej nie robić.

Anatomia bessy: jak do tego doszło?

Każdy, kto przetrwał na rynku kryptowalut więcej niż jeden cykl rozumie, że hossa nie trwa wiecznie. To jak oddychanie – wdech i wydech, wzrost i spadek.

Hossa i bessa są naturalnymi fazami cyklu rynkowego. Rynki rosną, czasem do absurdalnych poziomów, po czym muszą się oczyścić i zresetować. Złapać oddech przed kolejnym wzrostem.

Jeśli wiesz, co robić, bessa nie jest karą. Jest szansą, aby za kilka lat zdobyć fortunę.

Freedom24. Dostęp do 1 mln instrumentów na 15 światowych giełdach. Wpłaty w PLN, bezpłatne przewalutowania. Konto otworzysz w 10 minut. Dodatkowo otrzymasz do 20 darmowych akcji dzięki kodom promocyjnym WELCOME.

Liczby pokazują jasno: w większości cykli Bitcoin notował spadki mniej więcej 80% od szczytu do dołka. Wyjątkiem była gwałtowna choć bardzo krótka wyprzedaż w marcu 2020, będącą raczej ogromną korektą, a nie pełną bessą.

Źródła: CoinMarketCap, Bitbo Charts, Glassnode

Pokazane w tabeli spadki Bitcoina to finansowe trzęsienia ziemi. Dla porównania – na rynku akcji definiuje się bessę jako trwały spadek aktywów o 20% lub więcej. BTC zjada w tej kategorii S&P500 na śniadanie .)

A na rynku altcoinów jest jeszcze gorzej. Zdecydowanie mniej niż połowa z nich jest w stanie przeżyć bessę. Przetrwają tylko te, które opierały się na solidnych fundamentach, a i to często nie wystarczy. Jeśli kupiłeś losowy altcoin w szczycie 2017, jest duża szansa, że dziś jest nieaktywny a jego tokeny są warte okrągłe zero.

Jeśli poniesiesz znaczące straty, są one trudne do odrobienia. Ochrona kapitału jest ważniejsza niż pogoń za zyskami, jak pokazuje tabela .

Jak poznać, że to już bessa?

Cały artykuł poświęciliśmy zagadnieniu, kiedy kończy się hossa krypto. Nie będziemy tu powtarzać całego procesu, zwłaszcza że koniec hossy nie zawsze oznacza automatyczne wejście w bessę. Często zdarza się okres przejściowy, kiedy nikt nie wie jeszcze, co się dzieje. Konsolidacja, podczas której cena oscyluje bez jasnego trendu, sentyment jest mieszany, a wolumen niski.

Za metodę precyzyjnego wyznaczania początku bessy krypto, szczęśliwy odkrywca mógłby pewnie dostać Nobla, nie licząc milionów zarobionych na shortach. 😉 Metod pewnych w 100% po prostu nie ma.

W toku żmudnych analiz udało nam się wyznaczyć pewną formułę, która daje wystarczająco dobre rezultaty. Nie ma jednak gwarancji, że zawsze zadziała ona poprawnie. Różne źródła podają odmienne wartości, funding różni się między giełdami, zmienia się też kontekst rynkowy. Stosujesz na własne ryzyko!

Słowniczek

• MVRV-Z – precyzyjna relacja między rynkową a zrealizowaną kapitalizacją Bitcoina, pokazująca czy inwestorzy są „na plusie”
• NUPL – pokazuje stosunek niezrealizowanych zysków i strat, obrazując nastroje inwestorów
• Puell Multiple – porównuje bieżące przychody górników ze średnią, odzwierciedlając presję sprzedażową z ich strony
• Exchange Reserve – mierzy ilość BTC na giełdach, wskazując podaż gotową do sprzedaży.
• Funding Rate – pokazuje poziom opłat na rynkach futures, określając dominujący sentyment
• MVRV – wskazuje czy przeciętny inwestor długoterminowo osiąga zyski czy straty
• SOPR – mierzy, czy sprzedający realizują zysk (>1) czy stratę (<1)
• 200D SMA – średnia krocząca z 200 dni, określa długoterminowy trend
• Dominacja BTC – pokazuje udział Bitcoina w całkowitej kapitalizacji rynku

Zaczyna się bessa! Co robić najpierw?

Szybkie zabezpieczenie kapitału na początku spadków to klucz do przetrwania i ochrony środków na przyszłość.

Zamknięcie lewarowanych pozycji jest absolutnym priorytetem. Jeśli wciąż masz je otwarte, zlikwiduj je, zanim rynek zrobi to za ciebie. Pozycje na dźwigni mogą błyskawicznie zniszczyć dużą część kapitału.

Drugim krokiem jest sprzedaż większości monet i ulokowanie rezerwy w stablecoinach – przydadzą się na później. Możesz zostawić część BTC, ale ekspozycję na altcoiny zmniejsz o 80-90%. Odkupisz je dużo taniej za kilka miesięcy. Wiem co mówię, ta nauka kosztowała mnie masę pieniędzy w 2022. Gdybym sprzedał swoje ulubione monety a potem je odkupił, miałbym ich kilka razy więcej.

Inwestuj z brokerem XTB w ponad 10 700 instrumentów! Akcje i ETF bez prowizji (do miesięcznego obrotu 100 000 EUR), CFD na kryptowaluty, waluty, surowce, konto IKE, ponad 200 godzin kursów i wiele innych!

Przeprowadź przegląd portfela pod kątem ryzyka. Ile masz ulokowane na DeFi i w jakich protokołach? Liderzy zapewne przetrwają, ale mniej znane DEXy czy protokoły stakingowe być może znikną z rynku razem z Twoimi pieniędzmi. Ekspozycję na DeFi ogranicz do absolutnej czołówki protokołów wg Defillama.

Wzmocnij czujność. Przełomowe chwile na rynku to raj dla oszustów i naciągaczy. W panice człowiek jest znacznie bardziej podatny na “gwarantowane” oferty, które znikną za kilka miesięcy. Albo na wykonanie “zabezpieczenia portfela” na prośbę fałszywego supportu MetaMaska.

Kiedy ugasisz już najpilniejsze pożary, usiądź i spokojnie pomyśl. Jakie monety zawsze chciałeś kupić, ale nie było Cię stać? Za pół roku będziesz mógł przebierać w okazjach. O ile nie poddasz się panice i rezygnacji – to Twoi najwięksi wrogowie

Psychika to klucz do przetrwania spadków

W czasie kryzysu, gdy wszystko się wali, łatwo jest stracić grunt pod nogami. Normalny człowiek odczuwa panikę, żal, a często budzi o 3 nad ranem myśląc: Co ja zrobiłem ze swoimi pieniędzmi?!

Jeśli jesteś na dnie rozpaczy, mam dobrą wiadomość: historycznie rynki zawsze wracały do zdrowia. Zawsze. Pytanie brzmi: czy wytrzymasz, żeby to zobaczyć. Nie będzie łatwo.

Twoje emocje są jak rollercoaster, a etapy są dobrze znane w psychologii. Od fazy wyparcia (zaraz odbije) przez gniew (to manipulacja!) do kapitulacji, kiedy sprzedajesz wszystko ze stratą 80%.

Ironią losu jest to, że kapitulacja, ten moment totalnej rozpaczy, to często najlepszy moment na zakupy. Warren Buffett nie bez powodu mówi: Bądź chciwy, gdy inni się boją. Problem w tym, że ty też jesteś sparaliżowany strachem. Spróbuj myśleć racjonalnie podczas skoku na bungee…

Pssst! Na giełdzie kryptowalut Binance możesz otworzyć teraz konto z dożywotnim 20% rabatem prowizje i bonusem do 600 USD!

Kiedy przeżyjesz bessę, twoim największym zyskiem jest doświadczenie. To jak różnica między nauką jazdy na placu a pierwszym poślizgiem. Nowicjusz wyląduje w rowie, doświadczony kierowca opanuje samochód. Dlaczego? Bo ma doświadczenie, którego nie sposób zdobyć bezboleśnie.

Strategie defensywne: ochrona i akumulacja

Strategie defensywne to podstawa przetrwania na rynku niedźwiedzia. Są mało efektowne, ale bardzo pożyteczne. Ich celem jest zachowanie siły nabywczej i powolna akumulacja kapitału, podczas gdy inni panikują i wyprzedają się za grosze.

Stablecoiny (+ lending)

W czasach niepewności stablecoiny oferują możliwość przechowania kapitału. Dolar w stablach za dwa lata prawdopodobnie nadal będzie wart dolara, a w międzyczasie pozwoli nawet trochę zarobić.

Poprzez lending kryptowalut w sprawdzonych protokołach DeFi (Aave, Compound, Spark), możesz dodatkowo generować 4-6% rocznie. Niewiele, ale gdy Bitcoin traci 65% w rok, brzmi to rewelacyjnie. No i zawsze więcej niż w PKO. 🙂

Dwie istotne uwagi:

1. Nie każdy stablecoin jest solidny, a nawet te najsilniejsze mogą mieć moment słabości jak USDC w 2023. Pamiętaj o możliwym ryzyku, jak upadek UST! Dywersyfikuj środki między różne stablecoiny, zostaw trochę w BTC.
2. Kiedy wybierasz platformę DeFi, jej historia i stabilność są dużo ważniejsze niż oferowane APY. Aave istnieje od 2017 i zarządza dziesiątkami miliardów dolarów. Wciąż może upaść (dywersyfikacja!) , ale jest to mało prawdopodobne.

Akumulacja poprzez DCA

DCA (Dollar Cost Averaging) to strategia dla tych, którzy nie usiłują łapać dołka. Systematyczne kupowanie za stałą kwotę eliminuje ryzyko dużych zakupów tuż przed spadkiem. To jak odkładanie na emeryturę, tylko zamiast obligacji kupujesz Bitcoina.

Bardziej zaawansowani mogą spróbować ulepszyć swoje DCA, metod na to jest wiele. Możesz użyć Fear & Greed Index jako wskaźnika. Indeks pokazuje 20 (ekstremalna panika)? Zwiększasz zakupy o połowę. Indeks na 80 (ekstremalna chciwość)? O połowę redukujesz. Dzięki temu wykorzystujesz emocje rynku na swoją korzyść.

Zamiast Fear & Greed możesz użyć innego wskaźnika, np. SOPR od CoinGlass. Odczyt poniżej 1 – zwiększ swoje zakupy, poniżej – zredukuj. Wskaźnik nie jest w 100% dokładny, jednak często pokazuje aktualny trend.

Trzeba mieć jednak świadomość, że każde majstrowanie przy DCA nieco wypacza jego zasady.

Rebalansowanie portfela w bessie

Zrównoważony portfel może – nie wliczając stablecoinów – wyglądać tak: 60% BTC, 30% ETH, 10% altcoinów. Ale rynek nie śpi – po miesiącu proporcje to 45% BTC, 35% ETH i 20% altcoinów. Co robisz? Sprzedajesz to, co urosło (ETH, altcoiny) i kupujesz to, co spadło (BTC). Realizujesz zasadę “kup tanio, sprzedaj drogo”.

Analizy pokazują nawet 10-20% dodatkowego zwrotu rocznie tylko z rebalansowania. Dla portfela 50 000 PLN to grube tysiące za sprawdzenie liczb w excelu i złożenie zlecenia raz na miesiąc.

Tylko dla zaawansowanych – strategia Collar (opcje)

Wymaga zrozumienia rynku opcji krypto, ale działa jak ubezpieczenie. Oddajesz część potencjalnych zysków, ale ograniczasz ryzyko dużych strat

Jak to działa?

1. Masz aktywa (np. 0,2 BTC) których nie chcesz sprzedawać.
2. Kupujesz opcję put 5-10% poniżej obecnej ceny (ubezpieczenie przed spadkiem).
3. Sprzedajesz opcję call 10-15% powyżej ceny (zysk z niego finansuje ubezpieczenie).

W zamian za oddanie części przyszłego zysku, masz niemal darmową ochronę przed silnymi spadkami. Kupiona opcja put daje ci prawo sprzedaży BTC po ustalonej cenie. Sprzedana opcja call zobowiązuje Cię do sprzedaży, ale po cenie wyższej niż dzisiaj.

Strategie ofensywne: zarabianie na bessie

To broń dla tych, którzy chcą polować na okazje bez względu na ryzyko. Czasem wymaga to precyzji chirurga i nerwów snajpera, ale może pozwolić na powiększenie kapitału.

Aktywne strategie o niskim ryzyku

Finansowa inżynieria w czystej postaci. Niezależnie od kierunku w którym idzie rynek, zarabiasz na jego mechanice. Uwaga: zawsze narażony jesteś na ryzyko platformy (CEX) lub smartkontraktów (DeFi).

Arbitraż Funding Rate

Strategia polegająca na jednoczesnym zajmowaniu pozycji long na rynku spot i short na futures. Dzięki temu niezależnie od kierunku ruchu ceny Bitcoina, Twój portfel pozostaje neutralny. Źródłem zysku jest funding rate – opłata pobierana od spekulantów, którzy obstawiają wbrew trendowi. Jest ona rozliczana co 8 godzin, dając zarobić 0.01-0.1% (to skrajna wartość). W praktyce przekłada się to na zwrot rzędu 10–20% rocznie.

Ryzyko to bankructwo platformy, używanej do shortowania oraz zakłócenia podczas paniki. Wybieraj tylko najlepsze giełdy krypto.

Farming na DeFi (Delta-Neutral)

Polega na jednoczesnym zajmowaniu długiej pozycji na jednym protokole i krótkiej na innym, aby wyeliminować ekspozycję na cenę. Nieco podobne do wcześniej opisanego arbitrażu, niezależne od kierunku rynku. W tym wypadku nie zyskujesz na Funding Rate ale opłatach transakcyjnych i nagrodach za farming.

Przykład: long na token GMX na jego macierzystej platformie i short GMX na dYdX czy Aster. Zwrot z takiej strategii może wynosić od 10 do 25% rocznie. Ryzyko platformy i spadku płynności.

Grid Trading

Strategia działa w momentach kiedy bessa się uspokaja, nie podczas mocnych spadków. Polega na tworzeniu siatki zleceń kupna i sprzedaży w określonych odstępach cenowych. Bot stale kupuje taniej i sprzedaje drożej. W bessie 2022 grid BTC/USDT zapewniał mi zwroty w okolicy 2-4% miesięcznie.

Największym ryzykiem jest nagły spadek aktywa poniżej Twojej siatki – zostajesz z BTC kupionym drożej, podczas gdy cena spada. W ten sposób straciłem zyski z Grid, ale Bitcoin został mi na następną hossę. 😉

BONUS: ustaw nieprawdopodobne zlecenia

Zlecenie z limitem ma wielką moc. Jeśli polujesz na okazje, ustaw zleceniu kupna na absurdalnie niskim poziomie i zapomnij o nim. Flash crash zdarza się częściej niż myślisz, ostatni mieliśmy w październiku 2025.

Także wcześniej, po upadku FTX 11 listopada 2022, np. Solana doświadczyła ekstremalnych wicków. Na niszowych giełdach można ją było przez chwilę kupić za 1-2 dolary. Przyczyną takich anomalii są na ogół kaskadowe likwidacje i chwilowy brak płynności.

Trading: ryzykowna gra

Shortowanie na podstawie wskaźników AT

Short to sprzedaż aktywów, których fizycznie nie posiadasz. W teorii: pożyczasz, sprzedajesz, cena spada, odkupujesz taniej, zgarniasz zysk. W praktyce jest to strategia wysokiego ryzyka.

Wybór sygnałów zależy od tradera – mogą to być wzorce takie jak Bear Flag czy Descending Triangle. Użyteczne bywają średnie ruchome (50, 200 dni), od których cena często odbija się jak piłka od sufitu.

Ryzyko: bardzo wysokie! Konieczny jest stop loss i odpowiednia wielkość pozycji. Nigdy nie shortuj „na czuja”.

Spekulacyjne kupno opcji Put

Te opcje dają prawo sprzedaży aktywa po ustalonej cenie. Strata jest ograniczona do wysokości zapłaconej premii, a potencjalny zysk może być kilkukrotny. Wymaga znajomości specyfiki opcji (delta, theta, vega), trzeba też zwracać uwagę na spready.

Ryzyko: przy kupnie opcji strata premii. Przy sprzedaży nieograniczone (!) chyba że opcja ma pokrycie w posiadanych aktywach (patrz strategia Collar).

Tokeny lewarowane

Pośrednia ekspozycja na spadek aktywów – ich wartość rośnie, gdy danej monety spada. Są dobre do szybkich zagrań, ale w dłuższym terminie ich wartość maleje. Jeśli nawet obstawiłeś dobry kierunek, ale ruch jest powolny, możesz ponieść straty.

W przeciwieństwie do opcji nie tracą one wartości całkowicie, ale raczej ulegają stopniowej degradacji. To główne ryzyko, oczywiście pomijając złe obstawienie kierunku ruchu. Nie trzymaj ich miesiącami!

BONUS: kopanie BTC lub nowych PoW

Coś dla tych, którzy chcą połączyć spekulację z inwestycją w infrastrukturę. Dla protokołów Proof of Work opłacalne tylko wtedy, jeśli masz darmowe źródło prądu (solary). Zakup koparki podczas bessy może mieć sens – sprzęt jest wtedy znacząco tańszy.

BTC przy darmowym prądzie spłaci koparkę i da zarobić, choć nie będą to kokosy. Nie tak dawno Antminer S 19 XP Hydro spłacał się w rok, teraz nie ma na to szans. Inne protokoły PoW to wielka niewiadoma – Kaspa dała zyski rzędu x100, EthereumPoW wpadło w totalną stagnację.

Jak przygotować się do następnej hossy?

Podczas bessy przyszli milionerzy kupują od zrezygnowanych bankrutów. Jeśli chcesz zaliczać się do tych pierwszych, przestrzegaj kilku zasad.

1. Bitcoin to podstawa portfela. Niezależnie od tego, co jest szałem sezonu, to on pozostaje królem. To fundament, rezerwa wartości, najważniejsza kryptowaluta. Historycznie, bardzo niewiele altcoinów przewyższyło wzrosty BTC długoterminowo. A przy okazji – jest ostatnią monetą krypto, która może zniknąć z rynku.
2. Dywersyfikuj i dbaj o bezpieczeństwo. Nawet portfel wypchany Bitcoinami warto uzupełnić jakimś dodatkiem. Konserwatywny model to 60% BTC, 30% ETH, 10% altcoiny. Wybór powinien być dostosowany do Twojego charakteru i tolerancji ryzyka – zajrzyj do naszego poradnika budowania portfolio. I przypominamy – nigdy nie trzymaj zbyt wielu środków w portfelu mobilnym ani na giełdzie!
3. Wykorzystuj dane on-chain. Analiza on-chain to rentgen rynku – pokazuje, co naprawdę się dzieje pod powierzchnią. Pozwala zrozumieć sytuację, daje sygnały ostrzegawcze, pomaga ocenić ryzyko. Dostarcza obiektywnych danych i pozwala wyrobić sobie zdanie niezależnie od szumu na Twitterze. Dużym plusem jest możliwość śledzenia ruchów wielorybów, które często mają najlepsze info.
4. Zawsze miej rezerwę stablecoinów. Nie wliczamy ich wprost do naszego portfolio, ale to podstawowe narzędzie. Minimum w bessie to 25-50% całego portfela. Inaczej nie będziesz mógł skorzystać z okazji życia, jeśli taka się nagle pojawi.

Kiedy kończy się bessa…

Bessa kończy się po cichu. Gdy wszyscy są już zmęczeni spadkami, gdy media przestają pisać o krypto, gdy Twój sąsiad dawno przestał pytać o Bitcoina – powoli zaczyna się rodzić nadzieja. Niebawem prawdopodobnie powróci hossa krypto. Ale – nic pewnego na tym świecie. Jeśli Iran wystrzeli rakiety albo w Chinach zbankrutuje duży deweloper, chwilę jeszcze poczekamy.

Rynek kryptowalut jest brutalny, ale działa przewidywalnie. Nagradza cierpliwych i karze chciwych. Każdy cykl to ta sama historia – euforia, krach, rozpacz, odrodzenie. Ci, którzy byli cierpliwi i akumulowali BTC w bessie 2018-2019, w 2021 realizowali zyski rzędu x10-50! Tak wysokie zwroty raczej się nie powtórzą – Bitcoin urósł za bardzo – ale ta mechanika zadziała ponownie

Bessa to egzamin z cierpliwości, dyscypliny i zrozumienia rynku. Ci, którym uda się go zdać, stają się silniejsi, mądrzejsi i bogatsi. Zrozumienie mechaniki rynku daje ci przewagę, której nie zapewni żaden kurs sprzedawany przez “trenerów krypto”. Ta wiedza, zdobyta z trudem, opłacona stresem, zwątpieniem i górą pieniędzy, jest bezcenna.

Bessa kryptowalut i zarabianie – FAQ

Powiązane wpisy:

Flash Crash w krypto – jak przetrwać spadki i zarobić na panice Shortowanie kryptowalut – czyli jak zarabiać na spadkach Arbitraż kryptowalut – na czym polega? Jak zarabiać? Play2earn – czyli jak zarabiać na grach? Jak zarabiać na Binance? Sprawdź sprawdzone sposoby Jak zarabiać na DeFi? Sprawdź najlepsze sposoby Jak zarabiać na NFT? Poznaj 15 najlepszych sposobów Jak zarabiać kryptowaluty na przechowywaniu danych? Jak zarabiać na stablecoinach: Yield Bearing x5 Binance Academy, czyli jak nauczyć się krypto

Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.

XTB oferuje wyłącznie kontrakty CFD na waluty Forex, indeksy, towary, akcje, ETFy, kryptowaluty oraz rzeczywiste akcje i ETFy.

Do miesięcznego obrotu 100 000 EUR. Transakcje powyżej tego limitu zostaną obciążone prowizją w wysokości 0,2% (min. 10 EUR). Może mieć zastosowanie 0,5% koszt przewalutowania. Oferowane instrumenty finansowe są ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.