Jak inwestować w instrumenty pochodne na kryptowaluty?

Blockchain stworzył nowe możliwości chcącym zainwestować w derywaty krypto. Instrumenty pochodne to gigantyczny rynek, pojawiło się więc wiele platform oferujących ich obsługę. Zobaczmy, co mają do zaoferowania projekty DeFi i CeFi.

Instrumenty pochodne na kryptowaluty – co to znaczy?

Instrumenty pochodne, inaczej derywaty, oznaczają specyficzny rodzaj kontraktów finansowych, których wartość zależy od cen aktywów bazowych. Derywatą będzie więc na przykład opcja na zakup złota w cenie 2000$ za uncję, której wycena związana jest z jego notowaniami w danym okresie. Jeśli mamy opcję na 2000$, a złoto na rynku chodzi o 500$ drożej, jesteśmy bogaci. Jeśli aktualna cena to 1800$ – nasza opcja jest bezwartościowa.

Oczywiście na rynku kryptowalut częściej handlujemy BTC czy ETH niż tokenami powiązanymi ze złotem (jak powiedzmy PAXG). Zasada jest jednak ta sama – na wielu platformach możemy nabyć prawo zakupu lub sprzedaży danej kryptowaluty po ustalonej cenie w przyszłości.

Występują dwa zasadnicze powody zawierania takich transakcji:

1. hedging (zabezpieczenie pozycji). Jeśli posiadamy kilka BTC z perspektywą długoterminową, lecz na krótką metę obawiamy się spadku ich wartości – warto kupić prawo ich sprzedaży po dzisiejszej cenie. Jeśli cena Bitcoina spadnie, taki kontrakt zniweluje naszą stratę wartości posiadanych monet.
2. spekulacja. Odwrotność powyższego – wystawiając się na ryzyko, mamy szanse zarobić sporo forsy dzięki użyciu dźwigni w handlu krypto. Inwestując 2% czy 20% ceny BTC, możemy stać się stroną transakcji na 5-50 razy większą kwotę. Ruch ceny we właściwą stronę przyniesie nam fortunę, w złą – może wymazać nasz depozyt.

Rodzaje derywatyw krypto

Istnieje wiele rodzajów instrumentów pochodnych powiązanych z kryptowalutami. Najpopularniejsze z nich to:

1. Kontrakty terminowe (Futures). Umowy na sprzedaż lub zakup kryptowaluty w przyszłości po z góry ustalonej cenie. Strona umowy musi wykonać transakcję w określonym terminie, niezależnie od aktualnej ceny rynkowej.
2. Umowy wieczyste (Perpetuals). Klon Futures z jedną bardzo ważną modyfikacją – kontrakty nie mają daty wykonania. Oznacza to, że możemy trzymać je latami (opłacając jedynie ew. odsetki od pożyczonej na ich zakup kwoty). To one stanowią większość derywatów w segmencie krypto.
3. Opcje. Podobne do Futures, jednak z inną ważną różnicą. Jeśli kupiliśmy opcję, mamy prawo, z którego możemy skorzystać, nie obowiązek jej realizacji. Nasz potencjał straty ogranicza się więc do niewykorzystania nabytego prawa, za które z góry zapłaciliśmy.
4. Tokeny lewarowane. Widzimy je czasem na giełdach pod nazwą np. AAVE3L/USDT. Taki symbol oznacza wirtualny token, którego nabycie daje nam ekspozycję na ruch ceny AAVE pomnożony x3. Czyli wzrost ceny AAVE o 2% zapewni nam (mniej więcej) 6% zysku. Niestety, strata również będzie trzy razy większa.

Zawodowcy używają także innych instrumentów pochodnych powiązanych z kryptowalutami, jak swapy czy kontrakty Forward. Patrząc na rynek szerzej, moglibyśmy również omówić fundusze indeksowe czy ETF/ETN na krypto, ograniczmy się jednak do najczęściej stosowanych instrumentów.

Jak inwestować w pochodne na kryptowaluty?

Jednym słowem? Ostrożnie! 😉 Nie ma jednej, wygrywającej strategii, trzeba jednak przestrzegać zasad BHP, by minimalizować ryzyko swoich inwestycji.

Nie należy inwestować zbyt wiele, jeśli stosujesz dźwignię – jedna nieudana transakcja, angażująca 5% Twojego kapitału przy lewarze 10:1 może pozbawić Cię połowy zgromadzonych środków!

Inwestuj w to, co rozumiesz i czego wahania cen jesteś w stanie przewidzieć. Jeśli nie wiesz, jakiej reakcji instrumentu się spodziewać, kiedy baza wzrośnie o 1% – daj sobie spokój.

Dobieraj instrument, który spełnia Twoje założenia. Co do zasady Futures zapewniają większy zysk, opcje – większe bezpieczeństwo (przynajmniej, jeśli je kupujesz, a nie sprzedajesz).

Odpowiednio wybierz platformę – musi nie tylko oferować żądane instrumenty i obsługiwać wybrane waluty, ale także mieć silną pozycję na rynku, duże obroty, zaawansowane środki bezpieczeństwa oraz dobrą renomę wśród użytkowników. To, na jakim blockchainie operuje (gas fee) oraz jakie opłaty Maker/Taker pobiera również ma spore znaczenie.

Derywatywy krypto – inwestowanie poprzez giełdy

Większość solidnych giełd kryptowalut umożliwia inwestycję w instrumenty pochodne na kryptowaluty, niektóre dają nawet komplet wspomnianych wyżej możliwości. Poniżej kilka adresów, które warto rozważyć.

1. Binance – największa giełda krypto, bezpieczna, zapewniająca duże wolumeny. Oferuje Futures i Perpetuals, wyceniane zarówno w stablach jak i kryptowalutach. Dorzuca do tego opcje typu amerykańskiego (możliwe do rozliczenia w każdej chwili). Ostatnim elementem są tokeny lewarowane do x4, pozwalające na zajęcie pozycji zarówno Long jak i Short.
   
   Oferta tymczasowo niedostępna

   

   Ocena8.4 / 10

   Składowe oceny

   Popularność

   10.0

   Bezpieczeństwo

   8.0

   Płynność

   10.0

   Opłaty i prowizje

   9.0

   Oferta kryptowalut

   8.0

   Usługi dodatkowe

   7.0

   Łatwość obsługi

   8.0

   Obsługa klienta

   8.0

   Obsługa PLN

   8.0

   Oferta edukacyjna

   9.0

   Regulacje

   7.0

   Opinie klientów

   9.0

   Pozycja - / 8
   w rankingu giełd kryptowalut

   Kraj / Rok powstaniaAbu Dhabi, ZEA / 2017

   Ilość kryptowalut435

   Ilość par handlowych1349

   Obrót 24h7 mld 620 mln $

   Prowizje (maker/taker)0,1% / 0,1%

   Obsługa PLN / Strona po polskuTAK / TAK

   StablecoinyTAK

   Dostępne waluty FIATTAKm.in. PLN, EUR

   Handel Spot z dźwigniąTAKDo 10x na Binance Margin

   Handel Futures z dźwigniąNIE

   Największa giełda kryptowalutowa świata

   Bardzo niskie prowizje handlowe

   Najwyższa płynność rynku

   Pary handlowe z PLN (BTC/PLN, ETH/PLN, USDC/PLN)

   Wpłaty i wypłaty w PLN

   Fundusz ochrony użytkowników SAFU

   Platforma w języku polskim

   Rynek Futures zablokowany w Polsce

   Brak licencji MiCA (wniosek złożony)

   Brak bezpośrednich przelewów bankowych PLN

   .
2. Bybit – jak sam się chwali, najlepszy w swojej klasie. Spore obroty, szeroka oferta aktywów z kategorii derywatów. Kontrakty rozliczane w USDT, USDC i kryptowalutach. Opcje na BTC, ETH i SOL oraz lewarowane tokeny x2 i x3. Siedzących w rynku głębiej ucieszy dostęp do MetaTrader 4.
   
   

   Ocena7.4 / 10

   Składowe oceny

   Popularność

   9.0

   Bezpieczeństwo

   8.0

   Płynność

   8.0

   Opłaty i prowizje

   7.0

   Oferta kryptowalut

   8.0

   Usługi dodatkowe

   7.0

   Łatwość obsługi

   8.0

   Obsługa klienta

   7.0

   Obsługa PLN

   7.0

   Oferta edukacyjna

   5.0

   Regulacje

   8.0

   Opinie klientów

   7.0

   Pozycja 1 / 8
   w rankingu giełd kryptowalut

   Kraj / Rok powstaniaDubaj, ZEA / 2018

   Ilość kryptowalut439

   Ilość par handlowych598

   Obrót 24h1 mld 559 mln $

   Prowizje (maker/taker)0,1% / 0,25%

   Obsługa PLN / Strona po polskuTAK / TAK

   StablecoinyTAK

   Dostępne waluty FIATTAKEUR i PLN z pełnym wsparciem. PLN: wpłaty przez BLIK/ZEN/Apple Pay/Google Pay, wypłaty przez ZEN oraz pary handlowe (BTC/PLN, ETH/PLN, SOL/PLN, USDC/PLN). EUR: przelew SEPA, karta, ZEN, PayPal

   Handel Spot z dźwigniąTAKDo 10x na spot margin

   Handel Futures z dźwigniąNIE

   Pełna licencja MiCA (FMA Austria), passporting na 29 krajów EOG

   Wpłaty PLN przez BLIK bezpośrednio na saldo (czasowo bez opłat)

   Pary handlowe z PLN: BTC/PLN, ETH/PLN, SOL/PLN, USDC/PLN

   Wpłaty i wypłaty PLN przez ZEN

   Platforma i wsparcie w języku polskim

   Rynek Futures niedostępny w Polsce

   Brak wypłaty PLN klasycznym przelewem bankowym (tylko ZEN lub SEPA w EUR)

   Niski limit wpłat BLIK (850 PLN/zlecenie, 5000 PLN łącznie do podniesienia limitu)

   Największy hack w historii krypto (luty 2025)

   Pakiet powitalny dla użytkowników z Polski – bonus w BTC za pierwszą wpłatę, nagrody w USDC oraz cashback z kartą

   Najlepsze alternatywy

   

   #2 w rankingu

   

   #3 w rankingu

   

   #4 w rankingu

   Załóż konto na bybit.eu
   .
3. Kucoin – świetne miejsce dla handlujących altcoinami. Oprócz podstawowych funkcji platforma oferuje kontrakty Futures, rozliczane w USD i USDT. Takie kontrakty mogą być obsługiwane przez boty, operujące w zadanym przedziale cenowym (grid). Giełda zapewnia także lewarowane tokeny. Zaletą są umiarkowane opłaty transakcyjne.
4. Deepcoin – mniej znana, ale bardzo innowacyjna giełda z wysokimi obrotami derywatami. Ma ponad milion zarejestrowanych użytkowników, wygodny interfejs i oferuje bardzo płynny rynek. Obsługuje kontrakty Perpetuals, również Inverse (zabezpieczone krypto). Wygodna jest opcja K-Line Quick Trading, pozwalająca handlować bezpośrednio na wykresach.
5. OKX – duża giełda z solidnym wolumenem. Oferuje kontrakty terminowe, wieczyste (Perpetuals) oraz opcje. Zabiegani mogą wspomóc się botami, pracującymi w oparciu o strategię Grid czy DCA – na rynku kontraktów, nie tylko Spot. Rynek opcji obejmuje tylko BTC i ETH, za to więksi gracze mogą skorzystać z handlu OTC i kilku dodatkowych opcji.

Pochodne na kryptowaluty na rynku DeFi

Wprawdzie pod względem obrotów to scentralizowane giełdy mają przewagę, jednak udział DeFi rośnie szybko. Jest to po części efekt obaw związanych z CeFi po upadku FTX czy Celsius. Na zdecentralizowanych giełdach derywatów odnotowano w ostatnich latach dynamiczny wzrost obrotów rok do roku.

Obecnie najsilniejsze marki oferujące instrumenty pochodne na kryptowaluty to:

1. dYdX – lider rynku pod względem obrotu, generujący wysokie dzienne wolumeny. Do handlu zachęca niewielkimi opłatami transakcyjnymi, a nawet ich brakiem dla mniejszych wolumenów. Na głównym rynku oferuje kontrakty Perpetuals z dźwignią x20 dla BTC i ETH oraz x10 dla innych monet. Niskie opłaty sieciowe.
2. GMX – główny rywal dYdX. Nieco mniejszy wolumen, za to bardzo dobra tokenomika nagradzająca lojalnych użytkowników. Nieco wyższe opłaty przekładają się na atrakcyjne zwroty dla zapewniających płynność. Oparcie na Arbitrum i Avalanche zapewnia niskie koszty transakcyjne. W obrocie tylko ok. 10 tokenów, za to lewar nawet x50.
3. Synthetix Network – platforma DeFi, wychodząca poza klasyczne Perpetuals na krypto. Umożliwia tworzenie aktywów syntetycznych, jak złota czy srebra, kryptowalut, indeksów a nawet syntetycznych walut fiat. Największy zdecentralizowany rynek derywatów na blockchainie. Na tym protokole oparta jest też osobna platforma Futures i Perpetuals – Kwenta.
4. Gains Network – ekosystem wielu produktów DeFi, operujący w sieciach Polygon i Arbitrum. Pozwala nie tylko na obrót krypto, ale także akcjami czy walutami na Forex. Jest rekordzistą, jeśli chodzi o możliwe do uzyskania dźwignie: 100x na akcjach, 150x na krypto i 1000x na walutach. Autorskie rozwiązanie 1CT pozwala na handel jednym kliknięciem, bez dalszego potwierdzania transakcji.
5. Perpetual Protocol – zdecentralizowany protokół Perpetuals, oparty na Optimistic Rollups. Tak jak na Uniswap, handlowcy mogą handlować bezpośrednio z wirtualnymi AMM, kontrahenci nie są konieczni. Zapewnia dźwignię x20, brak ryzyka nietrwałej straty oraz fundusz ubezpieczeniowy na wypadek nieprzewidzianych okoliczności.

Oczywiście, instrumenty pochodne na kryptowaluty oferuje znacznie więcej protokołów, jak Hegic, Vega Protocol, Lyra, Uma, Opyn czy Injective.

Krypto derywaty mają jasną przyszłość. O ile dziś generują one wielokrotnie większy obrót od rynku spot, w ciągu paru lat różnica ta może jeszcze wzrosnąć. Zwiększy to podatność rynku na manipulację, jednak jak mówi stare powiedzenie: jeśli nie możesz pokonać przeciwnika, przyłącz się do niego.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)